محمد ابراهيم آيتى
304
تاريخ پيامبر اسلام ( فارسي )
آمدند و گفتند : سرور ما را ناگهان كشتهاند . رسول خدا كارهاى ناپسند و اشعار و آزار كعب را يادآورى كرده و آنان را به نوشته شدن قرار صلحى دعوت كرد . « كعب بن مالك » و « حسّان بن ثابت » اشعارى دربارهء كشته شدن كعب بن أشرف » گفتهاند [ 1 ] . سريّهء زيد بن حارثه [ 2 ] يا سريهء قرده نخستين سريّه از نه سريّهاى كه زيد در آن امارت يافت ، همين سريّه است . رسول خدا او را براى جلوگيرى از كاروان قريش فرستاد . « صفوان بن أميّة بن عبد العزّى » و « حويطب بن عبد العزّى » و « عبد اللّه بن أبى ربيعه » [ 3 ] همراه اين كاروان بودند و كالاى مهمّى همراه داشتند ، و راهنماى ايشان فرات بن حيّان عجلى بود و كاروان را از راه عراق و ناحيهء « ذات عرق » مىبرد . زيد با صد نفر سوار تا « قرده » كه در سرزمين « نجد » ميان « ربذه » و « غمره » و در ناحيهء « ذات عرق » واقع است پيش تاخت و بر كاروان دست يافت ، اما مردان كاروان گريختند ، تنها « فرات بن حيّان » اسير شد و پس از مسلمان شدن آزاد گشت . رسول خدا خمس غنيمت را كه بيست هزار درهم بود برداشت ، و باقيمانده را بر مردان سريّه قسمت كرد [ 4 ] . داستان محيّصه و حويّصه ابن اسحاق بعد از قصّهء كشته شدن « كعب بن أشرف » مىنويسد كه : رسول خدا
--> [ 1 ] - سيرة النبى ، ج 2 ، ص 430 . طبقات ، ج 2 ، ص 31 . [ 2 ] - اين سريّه در جمادى الآخرهء سال سوم ، 28 ماه پس از هجرت اتفاق افتاد ( طبقات ، ج 2 ، ص 36 . م . ) . [ 3 ] - به روايت يعقوبى أبو سفيان و أبو العاص بن ربيع . [ 4 ] - طبقات ، ج 2 ، ص 36 . امتاع الاسماع ، ص 112 .