در سال أوّل هجرت « عبد اللّه بن زبير » نخستين نوزاد مهاجرين در مدينه و « نعمان بن بشير » أنصارى نخستين نوزاد أنصار بعد از هجرت تولّد يافتند و در شوّال همين سال « أبو أمامه : أسعد بن زراره خزرجى » وفات يافت . سال دوم هجرت ( سنة الامر ) تغيير قبله و وجوب زكات و روزه هفده ماه پس از ورود رسول خدا به مدينه بود كه روز دوشنبه نيمهء ماه رجب ، در مسجد « بنى سالم بن عوف » كه نخستين نماز جمعه در آنجا خوانده شد ، قبله از « بيت - المقدس » به كعبه گشت [ 1 ] و رسول خدا دو ركعت از نماز ظهر را به سوى « بيت المقدس » و دو ركعت را به سوى كعبه گزارد [ 2 ] . چه نمازهاى چهار ركعتى كه در مكّه دو ركعتى بود ، يك ماه پس از هجرت چهار ركعت شده بود . وجوب زكات مال و زكات فطره و روزهء ماه رمضان و مقرّر شدن نماز عيد فطر و عيد قربان و دستور قربانى را نيز در سال دوم هجرت نوشته‌اند . دستور جهاد و آغاز غزوه‌ها و سريّه‌ها ابن اسحاق بر خلاف واقدى كه سريّه‌هاى « حمزه » و « عبيدة بن حارث » و « سعد بن أبى وقّاص » را در سال اوّل هجرت نوشته است [ 3 ] ، مىگويد : رسول خدا در سنّ پنجاه و سه سالگى ، سيزده سال بعد از بعثت ، روز دوشنبه دوازدهم ربيع الأوّل نزديك

--> [ 1 ] - ابن اسحاق : هجده ماه پس از هجرت و در ماه شعبان ( سيره ، ج 2 ، ص 257 ، چاپ مصطفى الحلبى ، 1355 ه . م ) . [ 2 ] - اعلام الورى ، ص 81 - 82 . الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 241 - 244 . [ 3 ] - امتاع الاسماع ، ص 53 .