محمد ابراهيم آيتى

234

تاريخ پيامبر اسلام ( فارسي )

و روايت صحيح و ثابت و روشن همين است و نزول اين آيه روز نصب امير المؤمنين علىّ بن أبى طالب صلوات اللّه عليه در غدير خم بوده است و به قولى : در آخر همه ، اين آيه نازل شد : وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ [ 1 ] . ابن عبّاس گويد : كه هرگاه جبرئيل بر رسول خدا وحى فرود مىآورد ، به او مىگفت : اين آيه را در فلان جاى فلان سوره بگذار و چون وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ نازل شد گفت : آن را در سورهء بقره بگذار [ 2 ] . قرار مسالمت‌آميز مسلمانان و يهوديان مدينه رسول خدا عهدنامه‌اى ميان مهاجران و انصار از يك طرف و يهوديان مدينه از طرف ديگر نوشت و يهوديان را در دين و دارائى خويش آزاد گذاشت و شرائطى براى ايشان و بر ايشان قرار داد ، موادّ عمدهء اين پيمان كه ابن اسحاق آن را نقل مىكند ، بدين قرار است : 1 - مسلمانان و يهوديان مانند يك ملّت در مدينه زندگى خواهند كرد . 2 - مسلمانان و يهوديان در انجام مراسم دينى خود آزاد خواهند بود . 3 - در موقع پيش آمد جنگ ، هر كدام از اين دو ديگرى را در صورتى كه متجاوز نباشد ، عليه دشمن كمك خواهد داد . 4 - هرگاه مدينه مورد حمله و تاخت‌وتاز دشمن قرار گيرد ، هر دو با هم در دفاع از آن تشريك مساعى خواهند كرد . 5 - قرارداد صلح با دشمن ، با مشورت هر دو به انجام خواهد رسيد . 6 - چون مدينه شهر مقدّسى است ، از هر دو ناحيه مورد احترام ، و هر نوع خونريزى در آن حرام خواهد بود .

--> [ 1 ] - سورهء بقره ، آيه 281 . [ 2 ] - ترجمهء تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 402 ، 403 .