« اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ، خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ . اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْأَكْرَمُ ، الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ ، عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ [ 1 ] ، پس آن را خواندم ، سپس مرا رها كرد و از نزد من بازگشت و از خواب پريدم در حالى كه گوئى اين آيات چون نوشته‌اى به درستى در دل من نقش بسته بود [ 2 ] ، پس بيرون آمدم و آنگاه كه در ميان كوه رسيدم ، آوازى از آسمان شنيدم كه مىگفت : اى محمد ! تو پيامبر خدائى و من جبرئيلم ، سرم را به آسمان برداشتم و نگريستم ، و ناگاه جبرئيل را در صورت مردى كه پاهاى خويش را در كران آسمان استوار ساخته بود ، ديدم كه مىگفت : اى محمّد تو پيامبر خدائى و من جبرئيلم ، پس ايستادم و به او مىنگريستم ، و پس و پيش نرفتم و روى خويش را از وى به كناره‌هاى آسمان مىگردانيدم ، اما به هيچ ناحيه‌اى نمىنگريستم مگر آن كه او را همچنان مشاهده مىكردم ، همچنان ايستاده بر جاى ماندم و جلو نرفتم و به عقب هم بر نگشتم تا آن كه « خديجه » كسانى در پى من فرستاد و به بالاى مكّه رسيدند ، و نزد وى بازگشتند و من در همانجا ايستاده بودم . سپس از من بازگشت ، و من هم به خانه‌ام نزد « خديجه » آمدم و با مهربانى نزديك وى نشستم ، گفت : يا أبا القاسم كجا بودى ؟ به خدا قسم كه در جستجوى تو كسانى را فرستادم تا به بالاى مكّه رسيدند و نزد من بازگشتند ، پس آنچه را ديده بودم براى وى بازگفتم . گفت : اى پسر عمو !

--> [ 1 ] - سورهء 96 ، آيه 1 - 5 : « بخوان به نام پروردگارت كه آفريد . آدمى را از خون بسته آفريد . بخوان و پروردگارت كريمتر است ، همان كه به وسيلهء قلم بياموخت ، انسان را آنچه نمىدانست بياموخت » . [ 2 ] - سهيلى در كتاب روض الانف مىگويد : مصنف در صدر و ذيل تصريح كرده است كه اين واقعه در خواب رخ داده است ، در حالى كه نه در حديث عايشه و نه در ديگر احاديث ذكرى از خواب به ميان نيامده است بلكه ظاهر حديث عروه اين است كه نزول جبرئيل در آن هنگام كه سورهء « اقرأ » را آورد در حال بيدارى بوده است ، چه اين حديث دلالت دارد بر اين كه پيغمبر در آغاز ، پيش از آن كه وحى بر او نازل شود ، خواب‌هاى صادق مىديد سپس بر او وحى نازل شد ، و مىتوان بين حديث مصنف و ديگر احاديث به اين نحو جمع كرد كه چون امر نبوت امرى است عظيم و تحمل بار پيامبرى براى بشر ضعيف ، سنگين و دشوار است لذا براى آماده نمودن نفس پيامبر و آسان كردن امر بر او در آغاز جبرئيل در خواب و سپس در بيدارى بر او نازل گرديد ( روض الانف ، ج 2 ، ص 392 چاپ دار النصر ) م .