و باز مىكرد . در صحاح آمده است : « تبقر ، يعنى توسع در علم » . و در قاموس گفته شده است : محمد بن على بن حسين را باقر مىخواندند چون در علم تبحر داشت . در لسان العرب نيز ذكر شده است : آن حضرت را باقر مىخواندند چرا كه علم را مىشكافت و به اصل آن پى مىبرد و فروع علم را از آن استنباط مىكرد و دامنهء علوم را مىشكافت و وسعت مىداد . ابن حجر در صواعق مىنويسد : « او را باقر مىخواندند و اين كلمه از « بقر الارض » اخذ شده است ، يعنى آنكه زمين را مىشكافد و مكنونات آن را آشكار مىكند . زيرا او نيز گنجينه‌هاى نهانى معارف و حقايق احكام و حكمتها و لطايف را كه جز از ديد كوته‌نظران و ناپاكان پنهان نبود ، آشكار مىكرد . » از اين رو دربارهء وى گفته مىشد كه آن حضرت شكافندهء علم و جامع آن و نيز آشكاركننده و بالابرندهء علم و دانش است . در تذكرة الخواص نيز آمده است : او را باقر لقب داده بودند زيرا در اثر سجده‌هاى فراوان ، پيشانىاش شكاف برداشته بود . برخى هم گويند چون آن حضرت از دانش بسيار برخوردار بود او را باقر مىخواندند . آنگاه به نقل سخن جوهرى در صحاح مىپردازد . شيخ صدوق در علل الشرايع به نقل از عمرو بن شمر آورده است : از جابر جعفى پرسيدم چرا به امام پنجم ، باقر مىگفتند ؟ گفت : « چون علم را مىشكافت و اسرار آن را آشكار مىكرد » . در مناقب ابن شهر آشوب نوشته شده است : گفته‌اند براى هيچ يك از فرزندان حسن و حسين ( ع ) اين اندازه از علوم ، از قبيل تفسير و كلام و فتوا و احكام و حلال و حرام فراهم نشد كه براى امام باقر ( ع ) . محمد بن مسلم نقل كرده است كه از آن حضرت سى هزار حديث پرسش كردم . نقش انگشترى امام باقر ( ع ) شيخ صدوق در كتابهاى عيون اخبار الرضا و امالى از قول امام رضا ( ع ) نقل كرده است كه فرمود : « نقش انگشترى امام حسين ( ع ) « ان الله بالغ امره » بود و على بن حسين ( ع ) انگشترى پدر خود را به دست مىكرد . محمد بن على نيز همان انگشترى امام حسين ( ع ) را خاتم قرار مىداد . اما در فصول المهمه آمده است كه نقش انگشترى آن حضرت « رب لا تذرنى فردا بود » نويسندهء اين كتاب [ فصول المهمه ] همچنين اضافه كرده است : ثعلبى در تفسير خود نوشته است بر روى انگشترى امام باقر ( ع ) اين كلمات نقش بسته بود : ظنى باللّه حسن * و بالنبى المؤتمن و بالوصى ذى المنن * و بالحسين و الحسن » شيخ صدوق نيز مانند اين روايت را در كتاب عيون اخبار الرضا از پدرش از امام صادق ( ع ) نقل كرده است . شيخ طوسى در تهذيب از امام صادق ( ع ) نقل كرده است كه فرمود : نقش