همچنين در سيرهء حلبيه آمده است : از ابن عمرو از على بن حسين نقل شده است كه در اذان خود پس از حى على الفلاح مىگفتند : « حى على خير العمل . » بيهقى در سنن به سند خود از جعفر بن محمد از پدرش نقل مىكند كه على بن حسين چون در اذانش مىگفت « حى على الفلاح » در پى بىآن مىگفت « حى على خير العمل » و مىفرمود كه اين اذان اول است . و در روض از تحرير با چند اسناد در مسند ابن ابى شيبه از عبد اللّه بن عمر نقل شده است كه او در اذان خود « حى على خير العمل » مىگفت . بيهقى نيز با چند اسناد اين روايت را از عبد اللّه بن عمر نقل كرده است . همچنين محب طبرى شافعى در كتاب احكام الاحكام از صدقة بن يسار از سهل بن حنيف نقل كرده است كه چون اذان مىداد ، مىگفت : « حى على خير العمل » در الروض النضير « 190 » از سعد الدين تفتازانى در حاشيه شرح العضد على مختصر الاصول حكايت شده كه گفت : « حى على خير العمل » در روزگار رسول خدا ( ص ) گفته مىشد اما عمر از بيم آن كه مبادا مردم از جهاد كناره گيرند و تنها به نماز تكيه كنند ، دستور داد مردم را از گفتن آن بازدارند . اما اين كه در طبقات ابن سعد و سيرهء ابن هشام آمده است كه سبب تشريع اذان و اقامه رؤيايى بود كه يكى از انصار ديد ، باطل و غير قابل توجه است زيرا پيامبر ( ص ) احكام شرعى را بواسطهء ديدن خواب و رؤيا تشريع نمىكرد بلكه همه وحى و از جانب خدا بوده است . و در سيرهء حلبيه از محمد بن حنفيه نقل شده است كه شديدا اين ادعا را انكار مىكرد . تحويل قبله از بيت المقدس به كعبه مشرفه ، در سال دوم هجرى ابن سعد در طبقات روايت كرده است كه رسول خدا ( ص ) در مكه ، با آن كه كعبه روبه‌رويش بود ، رو به بيت المقدس نماز مىگزارد و چون به مدينه هجرت كرد ، شش يا هفت ماه به سمت بيت المقدس نماز خواند و دوست مىداشت رو به كعبه نماز گزارد و چون به طرف بيت المقدس نماز مىخواند پيوسته سرش را به سوى آسمان بلند مىكرد . پس آيهء « همانا گردش روى تو را در آسمان ديديم . . . » « 191 » نازل شد . آن حضرت دو ركعت از نماز ظهر را در مسجد خويش به جاى آورده بود كه مأمور شد روى به مسجد الحرام كند ، پيغمبر به طرف مسجد الحرام روى گرداند و مسلمانان نيز همراه با او چنين كردند . همچنين گفته‌اند كه اين حادثه در ( مسجد ) بنى سليم اتفاق افتاد از اين رو آن مسجد را مسجد القبلتين ( مسجدى كه داراى دو قبله است ) نام نهادند .

--> ( 190 ) جزء 2 / ص 42 . ( 191 ) بقره / 143 ؛ قَدْ نَرى تَقَلُّب وَجْهِك فِي السَّماءِ . . .