روايت شده كه جبرئيل عليه السّلام چشمهء زمزم را حفر كرد و آب جوشيدن گرفت و اطراف آن را سنگ‌چين كرد اگر اطراف آن را سنگ‌چين نمىكرد آن آب به زمين فرو ميرفت . اول كسى كه به عربى تكلم كرد روايت شده كه هاجر و اسماعيل در آن موقع براى آب بالاى كوه رفته بودند . همين كه هاجر آن آب را ديد بسوى آن شتافت و با زبان عبرى حضرت اسماعيل را صدا زد ، ولى اسماعيل عليه السّلام جواب مادر را به عربى گفت : لبّيك لبّيك و زبان عبرى را فراموش كرد ، اسماعيل عليه السّلام اوّل كسى بود كه در آن زمان به عربى سخن گفت . در روايت ديگر است كه هاجر اسماعيل عليه السّلام را صدا زد و آن حضرت نزد مادر آمد . اسماعيل تشنه بود همين كه نظرش به آن آب افتاد خم شد و از آن آب آشاميده سر خود را بلند كرد و گفت : الحمد لله رب العالمين و صلى الله على محمد و آله . و زبان عبرى را فراموش كرد . و در روايت ديگر وارد شده : در آن موقعى كه اسماعيل عليه السّلام تشنه بود هاجر در بين صفا و مروه به جهت گرسنگى مشغول فعّاليت بود ، پس جبرئيل عليه السّلام او را ملاقات كرد و هاجر از ديدن جبرئيل به جزع و فزع افتاد ، جبرئيل بهاجر گفت : تو چه كسى هستى ؟ گفت من مادر اسماعيل فرزند ابراهيم خليل الرحمن عليهما السّلام هستم ، جبرئيل گفت : ابراهيم تو را در اينجا بچه كسى سپرده است ؟ هاجر گفت : من هم اين صحبت را با ابراهيم كردم و او در جواب من گفت : شما را بخدائى كه شريك ندارد مىسپارم .