شيخ محمد بن طاهر السماوي ( مترجم : عباس جلالي )
23
ابصار العين في انصار الحسين ( ع ) ( سلحشوران طف ) ( فارسي )
ه . ق . در آنجا ماندگار شد ، آنگاه از بغداد فرا خوانده شد و مدت پنج سال به عنوان يكى از اعضاى مجلس خاص ولايت تعيين گرديد . در همان سالها جنگ جهانى اوّل رخ داد و در دوران اشغال نيروهاى انگليسى ، رهسپار نجف گرديد و تا زمانى كه به منصب قضاوت برگزيده شد در آنجا اقامت گزيد و طى دوران اشغال نيروهاى انگليسى و دو سال از حكومت ملّى ، در آنجا ماند و آنگاه به كربلا انتقال يافت و چندين سال در آنجا اقامت كرد ، سپس به بغداد منتقل شد و ده سال به عنوان حاكم شرع در آن سامان خدمت كرد و سرانجام به درخواست خود ، به نجف انتقال يافت و يك سال در آنجا اقامت نمود و در اثر سوء تفاهمى كه بين او و جناب سيد محمد صدر به وجود آمد ، از سمت خويش استعفا داد . سماوى ، شخصيتى علمى و اديبى بىمانند بود كه جامع بسيارى از اصول فضايل تلقى مىشد و در اين راستا به برجستهترين اهداف دست يافته بود . « 1 » شيخ جعفر نقدى دربارهء وى مىگويد : « او فردى انديشمند بود ، درخت فنون وى در بستان فضايل سر برافراشته بود و جويبارهاى چشمهء فضايلش در كمالات وى جارى بود « 2 » » . عبد الكريم دجيلى در روزنامهء اليقظه گفته است : « سماوى با شيوهء سخن گفتن و نحوهء گفتگو و كيفيت لباس پوشيدن و توازن و خردورزىاش ، تجسّم برجستهترين نمونهء يك انديشمند تربيتيافتهء مدرسهء قديمى به شمار مىآمد . هرگاه در مجلسى حضور مىيافت با تيزبينى خاص خود و نكتهپردازى و قدرت حافظه و پندارى دامنهدار ، دلهاى حاضران را تسخير مىكرد . او قادر بود شنونده را از وادى شعر با مضامين بلند به بخشى از تاريخ و آداب و رسوم و سپس به احاديث و تفاسير كم نظير ، منتقل نمايد و در كنار آن ، حديث خود را در كمال اتقان با عباراتى دقيق ،
--> ( 1 ) . ر . ك : شعراء الغرى : 1 / 475 . ( 2 ) . همان : 1 / 478 .