آنچه كه گفته شد ، اين است كه قرآن معجزهء جاويدان براى آيينى ابدى است و كتابى كه براى اين هدف فرستاده شده ، بايد آن چنان عميق و نامتناهى باشد كه در تمام اعصار ، دانشمندان جهان ، به فراخور دانش و اطلاعات خود از آن بهره‌مند شوند و بهره‌رسانى و نورافشانى آن به قشرى و جمعيتى و يا دوره و زمانى منحصر نباشد . * * * يكى از مباحث جالب و شيرين قرآن بحث‌هاى مربوط به اعجاز آن است . عرب معاصر رسالت ، با فطرت دست نخوردهء خود ، دريافت كه اين فصاحت و بلاغت ، اين زيبايى و شيرينى ، اين بيان و انسجام ، اين معانى بلند و حقايق ابتكارى . . . ساختهء فكر بشر نيست ، بلكه ساختهء قدرت خارق العاده‌اى است . ولى گسترش اسلام و گذشت زمان ، و اختلاط اقوام و ملل ، ايجاب كرد كه موضوع اعجاز قرآن ، به طور مستقل ، مورد بحث و گفتگو قرار گيرد و دانشمندان اسلام با براهين و دلايل متقن و استوار ، معجزه بودن قرآن را ثابت نموده ، و موضوع را در يك سطح عالى ، بررسى نمايند . از اين نظر در تاريخ تفسير قرآن ، مباحث مربوط به اعجاز قرآن ، براى خود جاى مستقلى باز كرده و مفسران عاليقدر اسلام ، در اين باره رساله‌ها و كتاب‌هاى جداگانه نوشته‌اند و يا براى اين موضوع