منافعى نداشته باشد و اين جز مكتب وحى چيز ديگرى نيست ، كه دو شرط اساسى قانونگذارى به صورت روشن در آن هست : 1 . انسان‌شناس كامل باشد . 2 . نفع و سود شخصى در وضع قوانين نداشته باشد . آخرين شخص از سلسلهء پيامبران الهى ، و آموزگاران آسمانى ، با آخرين پيام ، به سوى بشريت مبعوث شده ، و به زندگى انسان به صورت همه جانبه نگريسته است . مثلا : نظر به مسايل اجتماعى ، او را از نظر به مسايل فردى ، باز نداشته ، دعوت او به عبادت و درون‌گرايى ، او را از برون‌گرايى منصرف نساخته ، و با مطالعهء همهء زواياى زندگى بشر ، در هر عرصه‌اى پيامى دارد ، و بيش از چهارده قرن از نزول اصول و پيام‌هاى قرآنى او مىگذرد ، و پيشرفت علوم بشرى ، پيوسته لايه‌هايى از عظمت آن را كشف نموده و چيزى از جهان شمولى آن نكاسته است . از اين نظر بحث و گفتگو دربارهء محتويات اين معجزهء جاودان ، پيوسته مورد اهتمام علما و دانشمندان بوده و از روز نزول قرآن تا به امروز ، هزاران كتاب ، درباره جوانب گوناگون آن نوشته شده است كه شمار آنها را فقط خالق جهان مىداند . يكى از بحث‌هاى مهم قرآن ، جنبهء اعجاز آن است كه تحدّى آن ، تا به امروز باقى بوده و در گوش جهانيان طنين‌انداز است : قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ