محمد يوسف حريرى

8

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

عبادت پروردگار واهب العطيات بپردازيد . ( معارف و معاريف ) آل عمران 1 . نام يكى از سوره‌هاى قرآن مجيد است - سورهء آل عمران 2 . « إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهِيمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ » ( آل عمران - 33 ) در اين‌كه مراد كيست به اختلاف گفته‌اند : خود عمران است ، يا حضرت موسى و حضرت هارون دو پسر حضرت عمرانند ، يا حضرت مريم و حضرت عيسى هستند كه پدر حضرت مريم عمران است . ( مجمع البيان ) آل فرعون « لَقَدْ أَخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ وَ نَقْصٍ مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ » ( اعراف - 130 ) « وَ إِذْ فَرَقْنا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْناكُمْ وَ أَغْرَقْنا آلَ فِرْعَوْنَ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ » ( بقره - 50 ) در سوره اعراف ملت فرعون آل فرعون شمرده شده‌اند ؛ و در سورهء بقره از لشكريان به آل تعبير شده است . لشكريان فرعون چون پيرو و هم‌عقيدهء او بودند از اين جهت خانواده و آل او به شمار آمده . بنابر نقلى آل فرعون خانواده يا فرزندان يا دودمان يا قوم فرعون ستمكار مصر در زمان حضرت موسى عليه السّلام هستند . برخى گويند از آل فرعون تنها حزبيل و آسيه و مردى كه قصد قتل حضرت موسى عليه السّلام را به او خبر داد ايمان داشتند . ( قاموس قرآن - و . . . ) آل لوط « إِلَّا آلَ لُوطٍ إِنَّا لَمُنَجُّوهُمْ أَجْمَعِينَ » ( حجر - 59 ) مفسران به تفاوت گفته‌اند آل لوط عبارتند از خود حضرت لوط عليه السّلام و پيروان دين او يا خواص مؤمنان او . كليهء پيروان و معتقدان به دين آن حضرت . شخص حضرت لوط از باب احترام و تعظيم . ( دائرة المعارف بزرگ اسلامى ) آل موسى « وَ قالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ آيَةَ مُلْكِهِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ بَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسى وَ آلُ هارُونَ » . ( بقره - 248 ) مفسران به تفاوت گفته‌اند : منظور از آل موسى پيامبران بنى اسرائيل از نسل حضرت يعقوبند . خود آن حضرت است . پيروان آن حضرت‌اند . خود آن حضرت و خواص خاندان اويند . ( دائرة المعارف بزرگ اسلامى ) آل هارون « أَنْ يَأْتِيَكُمُ التَّابُوتُ فِيهِ سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ بَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسى وَ آلُ هارُونَ » ( بقره - 248 ) مفسران به اختلاف گفته‌اند منظور از آل هارون عده‌اى از پيامبران بنى اسرائيل از نسل حضرت يعقوبند كه پس از حضرت هارون عليه السّلام آمده‌اند . يا پيروان حضرت هارونند . يا فرزندان ايشانند يا خود آن حضرت است . ( دائرة المعارف بزرگ اسلامى ) آل يعقوب « وَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ عَلى آلِ يَعْقُوبَ كَما أَتَمَّها عَلى أَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ إِبْراهِيمَ وَ إِسْحاقَ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ » ( يوسف - 6 ) اين عنوان دو بار در قرآن كريم به كار رفته است و مفسران آراء گوناگون دارند : همهء افراد منسوب به آن حضرت . دوازده پسر آن حضرت . حضرت يعقوب و همسر و يازده پسرش كه حضرت