محمد يوسف حريرى
51
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
فرهنگ معارف اسلامى ) اضغاث احلام ( ا ث ا ) قالُوا أَضْغاثُ أَحْلامٍ وَ ما نَحْنُ بِتَأْوِيلِ الْأَحْلامِ بِعالِمِينَ ( يوسف - 44 ) خواب پريشان . فلاسفه اسلامى گويند خوابهايى كه صرفا بر مبناى تركيبات خيالى باشد و اساس آن فعاليت و سازندگى قوت متخيله باشد و از راه اتصال نفس به عقل فعال نباشد اضغاث و احلام است ، و اينگونه رؤياها را رؤياى كاذبه گويند و گاه هم آنچه را نفس در اثر اتصالش به عقل فعال در مىيابد در اثر غلبهء قوت متخيله مورد تصرف او واقع مىشود و امورى بر آن مىافزايد و يا كم مىكند اين رويا نيز كاذب است . و اگر قوت متخيله غالب نباشد و نفس صاف و مصفا باشد و آنچه را در اثر اتصال فعال دريافته است بدون كم و كاست تحويل حافظه داده و در تذكار واقع گردد رؤياى صادقه خواهد بود . ( فرهنگ معارف اسلامى ) اضلاع ( ا ) در زمان رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله از جمله ( - ) نوشت افزار قرآن اطباق ( ا ) در اصطلاح تجويد - مخارج حروف ( 30 ) اظهار ( ا ) در اصطلاح تجويد يعنى اداى حروف از مخرج آن . ظاهر كردن حروف به هنگام تلفظ به طور واضح و آشكار است و شامل حروفى مىشود كه مخرجشان دور است ( قرآنپژوهى ، ص 136 - فرهنگ اصطلاحات تجويد ) اعتلال ( ا ت ) همان - اعلال اعجاز بيانى قرآنى مقصود آن است كه قرآن از لحاظ سبك ، نظم آيات و كلمات و تناسب آيات و استدلال ، خارق العاده و معجزه است . ( بينات - ش 6 - ص 96 ) اعجاز تشريعى قرآن يعنى معجزه در قانونگذارى و تعيين حد و مرزى براى تصرفات انسان . قوانينى كه قرآن آورده تازگى و اعجاز داشته و از قدرت بشر آوردن قوانينى با اين جامعيت بيرون است . ( بينات - ش 6 - ص 97 و 98 ) اعجاز عددى قرآن يكى از رشتههاى قرآنپژوهى جديد است كه مقصود آن نشان دادن نظم اعجاز گونهء رياضى قرآن كريم است . تعدادى از آمارها چنين نشان مىدهد : الف . 115 بار هريك از دنيا و آخرت ب . 68 بار هريك از شياطين و ملائكه ج . 71 بار هريك از حيات و موت د . 11 . بار هريك از ابليس و استعاذه ه . 365 بار يوم ( روز ) بتعداد روزهاى سال شمسى و . 30 . بار يوم ( روز ) به صورت تثنيه و جمع به تعداد روزهاى ماه ز . 12 بار شهر ( ماه ) به تعداد ماههاى سال ح . 24 بار ساعت به تعداد ساعات شبانه روز ط . 34 بار سجده و مشتقات آن برابر 34 سجدهء نمازهاى شبانهروزى . ى . 12 بار مشتقات وصى و توصيه به تعداد اوصياى الهى ك . 72 بار مشتقات فرقه به تعداد 72 فرقهء اسلامى .