محمد يوسف حريرى
370
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
اطاعت ديگرى مىباشد ؛ يعنى حالت ناشز بودن زوج و يا ناشزه بودن زوجه را نشوز گويند . 1 . الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ . . . وَ اللَّاتِي تَخافُونَ نُشُوزَهُنَّ » ( نساء - 34 ) وقتى زن از اداى حقوق مرد بدون داشتن عذرى امتناع كند ناشزه مىشود . و نشوز زوجه اختصاص به مخالفت در امر وقاع ندارد بلكه نشوز به همهء امورى كه شرعا بر زوجه در مقابل زوج واجب مىباشد ناظر است . 2 . وَ إِنِ امْرَأَةٌ خافَتْ مِنْ بَعْلِها نُشُوزاً أَوْ إِعْراضاً ( نساء - 128 ) وقتى شوهر از اداى حقوق زن ( نفقه . حق مضاجعت و مواقعه ) خوددارى كند ناشز خواهد بود . ( فرهنگ اصطلاحات فقه اسلامى - لغات قرآن - و . . . ) نص ( ن صّ ) هر آيه از قرآن كه بهطور وضوح دلالت بر مقصود كند . بر قرآن ( و سنت ) اطلاق مىشود . نصارى ( ن را ) وَ قالُوا كُونُوا هُوداً أَوْ نَصارى تَهْتَدُوا ( بقره - 135 ) نام پيروان حضرت مسيح عليه السّلام است . در قرآن مجيد چهارده بار از نصارى ( و يك بار از واحد آن نصرانى ) ياد شده است . در علت اين تسميه چند قول است : 1 . آنها نصرت هم مىنمودند . 2 . آنها پيرو عيساى ناصرى هستند . ( حضرت عيسى را به دليل سپرى شدن مدتى از زمان طفوليتش در ناصره - شهرى در منطقهء جليل - عيسا ناصرى مىگويند ) 3 . چون حضرت عيسى عليه السّلام بپرسيد « مَنْ أَنْصارِي إِلَى اللَّهِ » ( آل عمران - 52 ) گفتند : « نَحْنُ أَنْصارُ اللَّهِ » و لذا آنان را نصرانى گفتند . ( لغات قرآن - قاموس قرآن - فرهنگ غياث اللغات ، ذيل نصرانى ) نصب ( ن ص ) وَ ما أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا ما ذَكَّيْتُمْ وَ ما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ ( مائده - 3 ) مراد از نصب سنگهاى منصوبى ( سنگهايى كه براى عبادت برپا داشته بودند ) است كه بر روى آنها قربانى مىكردند . هرچه برپاى كرده شود براى عبادت از بتان . هرچه به پاى كنند پرستش را چون سنگ و مانند آن . ( قاموس قرآن - لغتنامه ) صنم و نصب از نظر اصطلاح دو تا هستند ، نصب اعم است . صنم را به بتهاى شكلدار مىگفتند ولى اگر از يك سنگ صافى خوششان مىآمد آن را در جايى قرار مىدادند و مىپرستيدند . اينها را به اين عنايت نصب مىگفتند كه در جايى نصب مىكردند و بيشتر به سنگهاى بىشكل مىگفتند اگرچه بتها را نيز چون در يك جايى نصب مىشد شامل مىشود . ( خلافت و ولايت از نظر قرآن و سنت ، ص 45 ) نصر نام سورهاى است در قرآن مجيد - سورهء نصر نصرانى ( ن ) ما كانَ إِبْراهِيمُ يَهُودِيًّا وَ لا نَصْرانِيًّا ( آل عمران - 67 ) واحد ( - ) نصارى نصرانيات ( ن ) پس از نزول قصص قرآن بعضى از صحابه كه ابتدا از اهل كتاب بودند و سپس اسلام