كلى تقسيم‌بندى نموده و ساير موضوعات قرآن را منشعب از آنها دانسته‌اند : « 1 » 1 . عقايد و اصول - مانند ايمان به خدا ، پيامبر ، فرشتگان ، كتب آسمانى ، قيامت ، بهشت ، دوزخ ، ثواب ، عقاب ، ميزان ، صراط ، حشر و نشر و امثال آنها . 2 . شرايع و قوانين - كه مربوط به كيفيت رفتار انسان با خدا و افراد همنوع است كه رويهم رفته به وظايف و اعمال و تكاليف بشر و اوامر و نواهى خداوند مربوط مىشود . 3 . اخلاقيات - راجع به فضايل اخلاقى و آنچه در وصول انسان به سعادت و كمال انسانى مؤثر است و بيان عوامل سقوط فرد يا جامعه . 4 . داستان‌هاى آموزنده - كه داراى هدف و غرضى اجتماعى و فردى است براى عبرت‌اندوزى و نتيجه‌گيرى انسان براى يافتن راه صحيح زندگانى ، مثل‌ها و خبرهاى غيبى . موعظه ( م ع ظ ) يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ ( يونس - 57 ) از نام‌هاى ( اوصاف ) قرآن مجيد . ( الاتقان ، ج 1 ، ص 181 - تاريخ قرآن ، ص 32 - آشنايى با علوم قرآن ، ص 49 ) موعظهء حسنه سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ ( نحل - 125 ) موعظهء نيكو يعنى ترغيب و تشويق مردم به ترك زشتىها و به انجام كارهاى پسنديده به طورى كه زشتىها در نظر آنها تنفر ، و نيكىها در نظر آنها لذتبخش جلوه كند و اين‌گونه موعظهء حسنه موعظه‌هاى قرآنى است . ( مجمع البيان ) موقوذه ( م ذ ) حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَ ما أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَ الْمُنْخَنِقَةُ وَ الْمَوْقُوذَةُ ( مائده - 3 ) حيوانى است كه با سنگ و چوب كشته شده باشد و در قرآن حرام اعلام شده . ( لغات قرآن ) مؤلفة قلوب ( ن ء لّ ف ت ل ق ) إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَ الْمَساكِينِ وَ الْعامِلِينَ عَلَيْها وَ الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ ( توبه - 60 ) به موجب قرآن يكى از مصارف زكات پرداخت به مؤلفة قلوبهم ( دل به دست آمدگان ) است و فرموده‌اند كه اينان دو طايفه‌اند : كفارى كه معاند نيستند و به واسطهء زكات مايل به اسلام مىشوند ، و ديگر مسلمانان ضعيف العقيدهء پولىاند كه به واسطهء زكات در دين خود ثابت مىمانند . مولى ( م لا ) بَلِ اللَّهُ مَوْلاكُمْ وَ هُوَ خَيْرُ النَّاصِرِينَ ( آل عمران - 150 ) نگهبان . يار . دوست . خداى تعالى است ( نام‌ها و صفت‌هاى خداى رحيم ، ص 150 ) مؤمن ( م م ) 1 . نام سوره‌اى است در قرآن مجيد - سورهء مؤمن 2 . هُوَ اللَّهُ الَّذِي لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ ( حشر - 23 )

--> ( 1 ) . در كتاب « تفصيل آيات القرآن الحكيم » به گردآورى ژول لابوم ( و به ترجمهء حاج شيخ مهدى الهى قمشه‌اى ) به 18 باب ( و هر بابى به فصول متعددى ) منقسم شده و ابواب اصلى عبارتند از : تاريخ . محمد . تبليغ . بنى اسرائيل . تورات . نصارى . مابعد الطبيعه ، توحيد ، قرآن ، دين ، عقايد ، عبادات ، شريعت ، نظام ، علوم و فنون ، تجارت ، علم تهذيب اخلاق و رستگارى .