محمد يوسف حريرى
357
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
موبق ( م ب ) وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ مَوْبِقاً ( كهف - 52 ) واديى ( درهاى ) در جهنم ( الاتقان ، ج 2 ، ص 454 - مجمع البيان ) موت الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَياةَ ( ملك - 2 ) حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله فرمود : بهترين زهد در دنيا ياد مرگ و بهترين عبادت ياد مرگ و بهترين انديشه ياد مرگ است ، زيرا آن كس كه ياد مرگ او را ( از دغدغهء روزگار ) آزاد سازد قبر خود را باغى از باغهاى بهشت بيابد . ( معارف و معاريف ) مؤتفكات ( ت ف ) - لوط مؤتفكه - لوط مودت - سورهء مودت موسى ( سا ) پيامبر عظيم الشأنى كه نام مباركش 136 بار در قرآن مجيد ( بقره ، آل عمران ، نساء ، مائده ، انعام ، اعراف ، يونس ، هود ، ابراهيم ، اسراء ، كهف ، مريم ، طه ، انبياء ، حج ، مؤمنون ، فرقان ، شعراء ، نمل ، قصص ، عنكبوت ، الم سجده ، احزاب ، صافات ، غافر ، حم سجده ، شورى ، زخرف ، احقاف ، ذاريات ، نجم ، صف ، نازعات و اعلى ) ذكر گرديده است و حالات حضرتش در قرآن بيشتر از حالات ديگر پيغمبران بيان شده است . نام پدر و مادر آن جناب در قرآن نيامده اما برحسب تورات نام پدرش عمرام است ( كه در لهجهء عرب به صورت عمران درآمده ) و مادرش يوكابد است ( كه در كتب قصص اسلامى يوكائيل يا يوخائيل ذكر شده ) و راجع به نام خود موسى كه مصرى است يا عبرى اختلاف است . برخى گفتهاند موسى لفظ عبرى است به معنى از آب گرفته شده ( « مو » بمعنى آب و « سا » به معنى درخت ، و ظاهرا چون فرعونيان او را در ميان آب و درخت يافتند او را به اين اسم مسمى نمودند ) و تولد حضرت را بين سالهاى 1645 تا 1605 و يا 1571 پيش از ميلاد نوشته و وفاتش را حدود 1525 يا 1451 پيش از ميلاد ضبط نمودهاند . 1 . از ولادت تا مهاجرت - ولادت آن حضرت به موجب قرآن در سرزمين مصر و در ميان قوم بنى اسرائيل بود و چون فرعون اولاد ذكور بنى اسرائيل را مىكشت مادرش او را در سبدى ( يا صندوقى ) نهاد و در رود نيل رها كرد . فرعون كه با زوجهاش در كنار نيل بود سبد را بديد و فرمان داد تا آن را از آب گرفتند . زوجهء فرعون ( كه نامش را آسيه بنت مزاحم آوردهاند ) از او خواست تا طفل را به فرزندى بپذيرند . بر طفل نام موسى را گذاشتند و براى دايگى طفل به علت آنكه شير هيچ زن شير دهى را قبول نمىكرد با راهنمايى خواهر حضرت موسى عليه السّلام كه به توصيهء مادر ناظر جريان بود مادر خود حضرتش انتخاب گرديد و به اين نحو فرزند در آغوش مادر خود در ميان خاندان فرعون رشد يافت . در سن رشد روزى آن حضرت معارضهء يك مصرى ( قبطى ) با يك سبطى ( عبرانى ) را بديد و در صدد دفاع از عبرانى برآمد و در اين حال قبطى ( مصرى ) به خطا كشته شد و چون به وى خبر رسيد كه اشراف دربار فرعون درصدد انتقامند از مصر خارج شد و به مدين رفت . 2 . در مدين و كنار شعيب - در مدين آن حضرت به دخترانى كه در صدد آب كشيدن از چاهى بودند كمك كرد و با راهنمايى آنها به پدرشان معرفى شد و آنگاه با يكى از ايشان ازدواج نمود . ( تقريبا