محمد يوسف حريرى

347

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

1 . معجزهء فعلى - تصرف در ماده كائنات و تسخير آنها به قوت ولايت تكوينى انسان كامل به اذن اللّه تعالى است و موقت و محدود به زمان و مكان و زودگذرند و بعد از وقوع فقط عنوان تاريخى و جنبهء خبرى دارند . 2 . معجزهء قولى - معجزه‌اى است به شكل علوم و معارف و حقايق . معجزهء قولى در همهء اعصار و قرون معجزه‌اند و براى هميشه باقى و برقرارند و سر سلسلهء معجزات قولى پيغمبر خاتم ، قرآن است . و در خود قرآن مجيد ( بنى اسرائيل - 9 ) آمده است : اگر همهء جن و انس فراهم آيند كه نظير اين قرآن بياورند هرگز نظير آن نياورند و گرچه بعضيشان پشتيبان بعض ديگر شوند . ( ميقات حج ، ش 2 ، ص 43 - و . . . ) معجزه بودن قرآن - اعجاز قرآن معراج ( م ) سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى ( اسراء - 1 ) شهرت عروج حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله به آسمان‌ها ( با بدن عنصرى ) آن شب كه از مكه به مسجد الاقصى و از آن‌جا به آسمان‌ها تا سدرة المنتهى و عرش اعلى سير فرمودند . ابتداى اين صعود را برخى از شعب ابى طالب و برخى از خانهء ام هانى ( دختر عموى حضرت و خواهر امير المؤمنين ) مىدانند . مورخان اسلامى شب معراج را باختلاف 17 و 21 رمضان ، 27 رجب ، 17 و 27 ربيع الاول به سال دوم ، دهم ، يازدهم و دوازدهم بعثت نوشته‌اند و نيز بحث است كه آيا معراج يك بار بوده است يا بيشتر . اعتقاد به معراج جسمانى از ضروريات دين اسلام است . معروشات و غير معروشات ( م ) وَ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَ جَنَّاتٍ مَعْرُوشاتٍ وَ غَيْرَ مَعْرُوشاتٍ ( انعام - 141 ) - جنات معروشات تاكستانها و باغهاى انگور و مانند آنهاست و جناب غير معروشات باغهائى است كه درخت‌هاى آن بر تنهء خود استوار باشند نه بر داربست . ( فرهنگ لغات قرآن - ج 2 - ص 49 و 50 ) معصرات - سورهء معصرات معلقات ( م ع لّ ) جمع معلقه ( آويخته شده ) شهرت اشعارى ذكر شده كه قبل از اسلام بر ديوار كعبه مىآويختند . مهم‌ترين مسابقهء شعر در بازار عكاظ طرح مىشد و در اين بازار مدت يك ماه تقريبا هر روز قبايل مختلف به زبان شاعران خود هنرنمايى مىكردند . بهترين قصايدى را كه در اين بازار خوانده مىشد ( طبق روايات ) با حروف طلا بر حرير مصرى ثبت مىكردند و بر ديوار كعبه مىآويختند و بدين جهت عرب‌ها اين قصايد را معلقات مىگفتند . و رسم عرب بود تا شعرى نيكوتر نمىيافتند آنها را برنمىداشتند و براى مدتى مديد معلقاتى چند ( همگى بر محور معاشقه ، زن ، جنگ ، غارتگرى ، بيان خصوصيت اسب ، و شتر جنگى و . . . ) بر ديوار كعبه آويخته شده بود كه پايين آورده نشده بودند تا آن‌كه با نزول قرآن مجيد و كلام وزين و زيباى آن ، اصحاب معلقات ( سرايندگان معلقات ) آن اشعار را شبانه و پنهانى از ديوار كعبه برداشتند . اما در عده اصحاب معلقات مختلف گفته‌اند : 1 . اصحاب معلقات سبعه - كه معلقات آنها به