محمد يوسف حريرى

324

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

لهب - سورهء لهب لهو ( ل ) وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ ( انعام - 32 ) زندگانى دنيا در صورتى كه راهى براى درك سعادت آخرت نباشد جز باطل و غرور نيست . منظور از حيات دنيا اعمال دنياست ، زيرا خود دنيا بازيچه نيست ، كارهايى كه موجب خشنودى خدا هستند بازيچه نيستند . لعب كارى است كه نفعى ندارد و لهو كارى است كه جنبهء جدى به خود نگيرد . چنين كارهايى غير از معصيت چيز ديگرى نيستند . ( مجمع البيان ) لهو الحديث ( ل و ل ح ) وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ ( لقمان - 6 ) هرگونه سخنان يا آهنگ‌هاى سرگرم‌كننده و غفلت‌زا كه انسان را به بيهودگى يا گمراهى ميكشاند خواه از قبيل غنا و الحان و آهنگ‌هاى شهوت‌انگيز و هوس‌آلود باشد و خواه سخنانى كه نه از طريق آهنگ بلكه از طريق محتوى انسان را به بيهودگى و فساد سوق دهد و يا از هر دو طريق يا مانند داستان‌هاى خرافى و اساطير كه سبب انحراف مردم از صراط مستقيم الهى گردد و يا سخنان سخريه‌آميزى كه به منظور محو حق و تضعيف پايه‌هاى ايمان مطرح شود . ( تفسير نمونه ) ليال عشر ( ل ل ع ) وَ الْفَجْرِ وَ لَيالٍ عَشْرٍ وَ الشَّفْعِ وَ الْوَتْرِ ( فجر - 1 و 2 و 3 ) 1 . شب‌هاى دهگانهء آغاز محرم است . 2 . ده شب آخر رمضان ( كه شب‌هاى قدر در آن است ) مىباشد . 3 . شب‌هاى دهگانهء ذى الحجه است ( كه نظر مشهور است ) . 4 . در بعضى از روايات فجر حضرت مهدى عليه السّلام و ليال عشر به ده امام قبل از او و شفع به حضرت على و فاطمه زهرا ( عليهم السلام ) تفسير شده است . ( تفسير نمونه ) لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى و اين‌كه براى انسان بهره‌اى جز سعى و كوشش او نيست . ( نجم - 39 ) - از مثل‌هاى قرآن است و در زبان‌ها جارى است . ( گذرى بر قرآن - ص 99 ) ليل نام يكى از سوره‌هاى قرآن مجيد است - سورهء ليل ليلة القدر ( ل ل ت ل ق ) إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَ ما أَدْراكَ ما لَيْلَةُ الْقَدْرِ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ . . . ( سورهء قدر ) الف . ليلهء قدر يعنى شب تقدير ، شب اندازه‌گيرى . شب تعيين بعضى از اشياء از اين سورهء مباركه استفاده مىشود : 1 . شب سلامتى است . 2 . شبى است بهتر از هزار ماه . 3 . شبى است كه قرآن نازل شده . 4 . شبى است كه ملائكه و روح براى تمشيت همهء كارها نازل مىشوند . ب . ليلهء قدر محلش در ميان شب‌هاى سال مردد است و گفته‌اند از آيات به‌طور قطع مشخص نمىشود كه در كدام ماه واقع است ، اما اين معنى اقتضا مىكند كه ليلة القدر در ماه رمضان واقع است . به موجب قرآن در ماه رمضان قرآن نازل گرديد ( بقره - 185 ) و در شب قدر قرآن نازل گرديد