محمد يوسف حريرى

305

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

كافور إِنَّ الْأَبْرارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كانَ مِزاجُها كافُوراً - در توصيف بهشت است . ( نيكوكاران پيمانه‌اى مىنوشند كه آميخته به كافور است ) . برخى آن را واژه‌اى ايرانى مىدانند ( بينات - ش 7 - ص 61 و 64 ) كافى أَ لَيْسَ اللَّهُ بِكافٍ عَبْدَهُ ( زمر - 36 ) خداى تعالى است ( مكتب اسلام ، ش 438 ، ص 7 ) كافيه ( ى ) نام ديگر سورهء فاتحة الكتاب است . كبائر ( ك ء ) إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ( نساء - 31 ) گناهان كبيره است و فرموده‌اند كبيره آنست كه خدا به مرتكب آن وعدهء آتش داده است . و نيز نقل شده گناهان همه كبيره‌اند و هرآنچه خدا از آن نهى كرده كبيره مىباشد ، ليكن بعضى نسبت به بعضى بزرگ‌ترند . و انواع گناهان كبيره در اسلام عبارتند از : شرك ، قتل به غير حق ، لواط ، زنا ، سحر ، رباخوارى ، قذف محصنات ، خوردن مال يتيم ، غيبت ، قسم و شهادت دروغ ، شرب خمر ، سرقت ، كفر به خدا ، يأس از رحمت خدا ، كذب و فحش به انبياء و اوليا ، فرار از جنگ اسلامى و . . . ( قاموس قرآن - اعلام قرآن - فرهنگ علوم ) كاهن ( ه ) وَ لا بِقَوْلِ كاهِنٍ قَلِيلًا ما تَذَكَّرُونَ ( حاقه - 42 ) به كسى گفته مىشد كه خبر از اسرار غيبى مىداد و غالبا مدعى بود كه با جنيان ارتباط دارد و اخبار غيبى را از آنها مىگيرد . كاهنان در جاهليت مقام مهمى داشتند و داورىهاى ايشان پذيرفته بود . اينان در حقيقت افراد هوشيارى بودند كه از هوش خود سوء استفاده كرده و با اين ادعاها سر مردم را گرم مىكردند . كهانت در اسلام حرام و ممنوع است و اعتبارى به قول كاهنان نيست ، زيرا اسرار غيب مخصوص خداست و سپس به هركس از انبيا و امامان آنچه مصلحت بداند تعليم مىكند . با ظهور اسلام خرافات گوناگون جاهليت و از جمله كاهنان از ميان رفت . ( تفسير نمونه ، ج 22 ، ص 444 - دائرة المعارف فارسى ) كبريا ( ك ) وَ لَهُ الْكِبْرِياءُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ( جاثيه - 37 ) الف . عظمت و حكومت . مراد از آن ربوبيت عامه و حكومت مطلقهء حضرت حق است ( قاموس قرآن ) ب . بزرگ منشى . عظمت و علو و رفعت . از صفات مخصوص خداوند عالم جل شأنه مىباشد . كبد ( ك ب ) لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي كَبَدٍ ( بلد - 4 ) به معنى مشقت و سختى است . زندگى انسان پر از رنج و تعب است و همين رنج و تعب است كه او را به كمال و ترقى سوق مىدهد . اگر در مشقت نمىبود براى از بين بردن آن تلاش نمىكرد و اگر تلاش نمىكرد ابواب اسرار كائنات به رويش گشوده نمىشد . ( قاموس قرآن ) كبير ( ك ) إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيًّا كَبِيراً ( نساء - 34 ) بزرگوار . با جلال و جبروت . بزرگ‌تر از حد وصف . از اسماى ذات الهى است ( نام‌ها و صفت‌هاى خداى رحيم ، ص 89 و 148 )