محمد يوسف حريرى
249
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
بيم از رسيدن دشمن ، با كيفيت مخصوص و قصر خوانده مىشود . فقها به سه نوع نماز خوف ( بطن النخل ، ذات الرقاع ، عسفان ) اشاره فرمودهاند . صلوة عشا وَ مِنْ بَعْدِ صَلاةِ الْعِشاءِ ( نور - 58 ) چهار ركعت نماز يوميه ( واجب ) كه بعد از مغرب بهجا آورده است . صلوة فجر مِنْ قَبْلِ صَلاةِ الْفَجْرِ ( نور - 58 ) نماز صبح . دو ركعت نماز واجب يوميه است كه پيش از طلوع آفتاب خوانده مىشود . صلوة قصر وَ إِذا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ ( نساء - 101 ) نماز شكسته . نماز كوتاه . نماز مسافر است . شخصى كه مسافر به حساب مىآيد بايد نمازهاى چهار ركعتى ( ظهر و عصر و عشا ) را شكسته بجا آورد و كوتاه كند يعنى دو ركعت بخواند . صلوة وسطى حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ ( بقره - 238 ) به اختلاف گفتهاند : هريك از نمازهاى پنجگانه است . نماز صبح است كه بين دو نماز روز و دو نماز شب است . نماز عصر است كه ميان دو نماز صبح و ظهر و دو نماز مغرب و عشا است . نماز ظهر است كه در وسط روز انجام مىگيرد . و در رواياتى نيز تصريح گرديده كه نماز وسطى نماز ظهر است . ( تفسير نمونه - فرهنگ علوم - مجمع البيان - فرهنگ كامل لغات قرآن ذيل وسطى ) صلى ( ص لا ) از ( - ) رموز وقف ( 15 ) صليب ( ص ) وَ ما قَتَلُوهُ وَ ما صَلَبُوهُ وَ لكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ ( نساء - 157 ) علامت و نشانى به شكلدار است كه نصارى بعد از واقعهء بر دار و مصلوب شدن حضرت عيسى عليه السّلام ( به زعم خودشان ) آن را ساختند و تعظيمش كنند . موضوع صليب و اينكه بر دار رفتن آن حضرت كفارهء گناهان است همگى باطل و ساختگى است و قرآن مجيد بر دار كشيده شدن حضرت مسيح را ( در سورهء نساء 157 ) انكار مىكند . صمد قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ ( اخلاص - 2 ) از اسماء ذات خداوند به معنى بىنياز . پناه نيازمندان . خدا مقصود همه است كه در حوايج به او رو مىآورند و او را قصد مىكنند و به او محتاجند ( قاموس قرآن - نامها و صفتهاى خداى رحيم ، ص 89 و 145 ) صندوق تورات يا صندوق عهد - تابوت سكينه صنم ( ص ن ) واحد ( - ) اصنام صوت حسن هر چيزى را زيورى و زيور قرآن صوت حسن ( صداى خوش ) است . ( منقول از رسول خدا ) قرآن كريم به خصوص هنگامى كه بر طبق آداب قرائت با صوت حسن خوانده شود داراى تأثيرى است كه عواطف را تهييج و روح را تلطيف مىنمايد و در نتيجه وعد و وعيدهاى الهى را نافذتر مىگرداند و شنوندگان با ايمان را به خويشتندارى و ترس از گناه و شوق به اعمال شايسته و ايثار و جهاد و كمالاتى از اينگونه بيشتر وادار مىسازد .