محمد يوسف حريرى
233
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
ش شا از علايمى است كه در قرآن گذارند به نشانهء آيه در نزد شامى ( فروغ قرآن ، ص 62 ) شاذ ( ذّ ) به آن نوع قرائت قرآن مجيد كه مستند به قرائت قراء سبعه يا قراء عشره نباشد نام شاذ و شواذ ( جمع شاذ ) اطلاق گرديده و اين نوع قرائت به تدريج از رواج افتاد . شافيه يا شفا به سورهء فاتحة الكتاب گفته مىشود . از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله روايت شده كه فرمود فاتحة الكتاب شفاء من كل همّ ( تفسير ابو الفتوح ) شاكر فَإِنَّ اللَّهَ شاكِرٌ عَلِيمٌ ( بقره - 158 ) شكر ( سپاس ) پذير . خداى تعالى است ( نامها و صفتهاى خداى رحيم ، ص 144 ) شامى شهرت قارى شام - ابن عامر - نزد علماى تجويد ( ريحانة الادب ) شأن نزول ( ش ء ) بيشتر مفسرين فرقى بين شأن نزول و سبب نزول قائل نشدهاند ، اما شأن نزول اعم از سبب نزول است . هرگاه به مناسبت جريانى دربارهء شخص يا حادثهاى ( در گذشته ، حال ، آينده ) يا دربارهء فرض احكام آيه يا آياتى نازل شود ، همهء اين موارد را شأن نزول آن آيات گويند ( مثلا مىگويند فلان آيه دربارهء عصمت انبياء نازل شده ) اما سبب نزول ، حادثه يا پيشامدى است كه متعاقب آن ، آيه يا آياتى نازل مىشود و به عبارت ديگر آن پيشامد باعث و موجب نزول مىشود . لذا سبب اخص است و شأن اعم ( تاريخ قرآن ، معرفت ، ص 65 و 66 ) شاهد إِنَّا أَرْسَلْناكَ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِيراً ( فتح - 8 ) گواه . حاضر . از اسامى رسول اكرم است ( ناسخ التواريخ ، حضرت رسول ، ج 4 ، ص 265 - كشف المطالب ، ص 17 ) شاهد و مشهود وَ شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ ( بروج - 3 ) 1 . شاهد روز عرفه و مشهود روز قيامت است . 2 . شاهد گواهانند كه عليه مردم شهادت مىدهند و مشهود مردمى كه عليهشان شهادت داده مىشود . 3 . شاهد حضرت محمد رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و مشهود