محمد يوسف حريرى

226

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

سورهء نحل ( ن ) شانزدهمين سورهء قرآن مجيد و از سور مكى است ( به نقلى بعضى آيات آن مكى و بعضى مدنى است ) با 128 آيه ( بلاخلاف ) . بعد از سورهء حجر و پيش از سورهء بنى اسرائيل قرار دارد . مأخذ اسم سوره ، آيهء 68 است ( به معنى زنبور عسل ) . محتواى سوره مشتمل است بر : 1 . ذكر نعمت‌هاى خداوند چون : باران ، نور آفتاب ، گياهان ، ميوه‌ها ، غذاها ، حيوانات ( كه خدمتگزار انسانند و منافعى كه دارند ) زنبور عسل ( و ماده غذايى مهمى كه از آن عايد انسان مىشود و نشانه‌هاى توحيدى كه در زندگى اين حشره است ) انواع وسايل زندگى حتى نعمت همسر و فرزند . 2 . دلايل توحيد و عظمت خلقت خدا و معاد و تهديد مشركان و مجرمان . 3 . احكام مختلف اسلامى مانند دستور به عدل و احسان و هجرت و جهاد و شكرگزارى . 4 . ذكر بدعت‌هاى مشركان و بيان مثل‌هاى حسى در همين رابطه . 5 . بر حذر داشتن انسان از وسوسه‌هاى شيطان . سورهء نساء ( ن ) چهارمين سوره قرآن مجيد و از سور مدنى است با 176 آيه . بعد از سورهء آل عمران و پيش از سورهء مائده قرار دارد . مأخذ اسم سوره ، آيهء اول است ( به معنى زنان ) و محتواى سوره مشتمل است بر : 1 . دعوت به ايمان و عدالت و قطع رابطهء دوستانه با دشمنان سرسخت . 2 . قسمتى از سرگذشت پيشينيان ( براى آشنايى به سرنوشت جوامع ناسالم ) . 3 . حمايت از كسانى كه نيازمند به كمك هستند مانند يتيمان ، و دستورهاى لازم براى نگهدارى و مراقبت از حقوق آنها . 4 . قانون ارث براساس يك روش طبيعى و عادلانه ( در برابر شكل بسيار زننده‌اى كه در آن زمان وجود داشت و به بهانه‌هاى مختلفى افراد ضعيف را محروم مىساختند ) . 5 . قوانين مربوط به ازدواج و برنامه‌هايى براى حفظ عفت عمومى . 6 . قوانين كلى براى حفظ اموال عمومى . 7 . كنترل و نگهدارى و بهسازى محيط خانواده . 8 . حقوق و وظايف متقابل افراد جامعه در برابر يكديگر . 9 . معرفى دشمنان جامعهء اسلامى و بيدار باش به مسلمان‌ها در برابر آنها . 10 . حكومت اسلامى و لزوم اطاعت از رهبر چنين حكومتى . 11 . تشويق مسلمانان به مبارزه با دشمنان شناخته شده . 12 . معرفى دشمنانى كه احيانا فعاليت‌هاى زير زمينى داشتند . 13 . اهميت هجرت و لزوم آن به هنگام روبه‌رو شدن با يك جامعهء فاسد و غير قابل نفوذ . 14 . بحث مجدد ارث و لزوم تقسيم ثروت‌هاى متراكم شده ميان وارثان . سورهء نساء صغرى ( ص را ) سورهء طلاق را گويند . ( درآمدى به تحقيق در اهداف و مقاصد سوره‌هاى قرآن كريم ، ص 89 ) سورهء نساء قصرى ( ق را ) سورهء طلاق را گويند . ( تفسير نمونه ، منهج الصادقين ، الاتقان ج 1 ص 195 ) .