محمد يوسف حريرى

195

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

مشاهدهء چهره حق پرده مىافكند ) . 9 . مؤمنان ( هشدار به ايشان در مورد راه‌هاى نفوذ شيطان . امر به بندگان براى پيروى از كارها و گفتارهاى بهتر ) . 10 . پيامبران ( فرازهايى از تاريخ آنان به عنوان درس‌هاى عبرت و موضوع برجسته شخص پيغمبر است و وضع مردم مكه در برابر ايشان ) . مجموعهء بحث‌هاى عقيدتى و اخلاقى و اجتماعى اين سوره نسخهء كاملى را تشكيل مىدهد براى ارتقاء و تكامل بشر در زمينه‌هاى مختلف ؛ و سوره با تسبيح خدا شروع مىشود كه نشانه‌اى است براى پاكسازى و پيراستن از هرگونه عيب و نقص ؛ و سوره پايان مىگيرد با حمد و تكبير خدا كه حمد نشانه‌اى است براى آراستن به صفات فضيلت و تكبير رمزى است براى پيشرفت و عظمت . سورهء بنى نضير ( ن ) بعضى نام سورهء حشر را سورهء بنى نضير گفته‌اند چرا كه قسمت عمدهء آياتش پيرامون آنهاست ( تفسير نمونه - الاتقان ، ج 1 ، ص 195 ) سورهء بينه ( ب ىّ ن ) نود و هشتمين سورهء قرآن مجيد و از سور مدنى ( و به نقلى ديگر مكى ) است با 8 آيه . بعد از سورهء قدر و پيش از سوره زلزال قرار دارد و مأخذ اسم سوره ، آيهء اول است ( يعنى حجت آشكار ) محتواى سوره مشتمل است بر : 1 . اشاره به رسالت جهانى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و آميخته بودن آن با دلايل و نشانه‌هاى روشن ، رسالتى كه قبلا آن را انتظار مىكشيدند ولى هنگاميكه به سراغشان آمد گروهى به خاطر اين‌كه منافع ماديشان به خطر مىافتاد به آن پشت كردند . 2 . اين حقيقت كه اصول دعوت انبياء مانند ايمان و توحيد و نماز و روزه اصولى ثابت است . 3 . مشخص كردن موضع‌گيرىهاى مختلف اهل كتاب و مشركان در برابر اسلام . آن گروه كه ايمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند بهترين مخلوقند و آن گروه كه راه كفر و شرك و گناه پيش گرفتند بدترين مخلوقند . سورهء تبارك ( ت ر ) نام ديگر سورهء ملك است كه با كلمهء تبارك آغاز مىشود ( الاتقان ، ج 1 ، ص 195 - و . . . ) سورهء تبت ( ت بّ ) صد و يازدهمين سورهء قرآن مجيد و از سور مكى است با 5 آيه ( به اتّفاق ) . بعد از سورهء نصر و پيش از سورهء اخلاص قرار دارد . مأخذ اسم سورهء آيهء اول است ( به معنى بريده باد ) محتواى سوره مشتمل است بر : 1 . حملهء شديد به ابو لهب . 2 . اهل دوزخ بودن ابو لهب و همسرش . سورهء تجريد سورهء توحيد ( پژوهشى در تاريخ قرآن كريم - ص 150 ) سورهء تحريم شصت و ششمين سورهء قرآن مجيد و از سور مدنى است با 12 آيه ( به اتفاق ) . بعد از سورهء طلاق و پيش از سورهء ملك قرار دارد و مأخذ اسم سوره آيهء اول سوره است ( به معنى حرام كردن ) و محتواى سوره مشتمل است بر : 1 . حرام ننمودن چيزى با سوگند . 2 . هشدارى به زنان رسول خدا . 3 . خطابى به همهء مؤمنان در مراقبت در امر تعليم و تربيت خانواده و لزوم توبه از گناهان .