محمد يوسف حريرى
178
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
سرابيل ( س ) 1 . سَرابِيلُهُمْ مِنْ قَطِرانٍ وَ تَغْشى وُجُوهَهُمُ النَّارُ ( ابراهيم - 50 ) - اشاره به پيراهن جهنمى دارد كه به عنوان عذاب الهى بر تن گناهكاران مىپوشانند . 2 . وَ جَعَلَ لَكُمْ سَرابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ . ( نحل - 81 ) - اشاره به لباس و پيراهن متداول در جهان بشريت دارد كه به عنوان يك نعمت الهى ذكر شده . ( دانستنىهايى از قرآن كريم - ش 10 - ص 58 ) سراج منير وَ داعِياً إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَ سِراجاً مُنِيراً ( احزاب - 46 ) چراغ نور دهنده . وصفى براى حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله ( قاموس قرآن - كشف المطالب ، ص 17 ) سرد قرآن ( س ) به شتاب و سرعت خواندن قرآن ( لغتنامه ) سرعشر ( س ع ش ) ( س ع ) 1 . ده آيت كه به وقت بِسْمِ اللَّهِ به اطفال نوشته تبرعا سبق دهند ( غياث اللغات ) 2 . نقش و نشانى است كه در حاشيهء قرآن كنند به جهت تعيين هر ده آيه ( غياث اللغات - فرهنگ فارسى ) سرهاى آيات - رئوس آى سريع الحساب وَ اللَّهُ سَرِيعُ الْحِسابِ ( بقره - 202 ) از اسماى حسنى الهى است كه هشت بار در قرآن مجيد ( بقره 202 - ابراهيم 51 - آل عمران 19 و 199 - نور 39 - رعد 41 - مائده 4 - مؤمن 17 ) ذكر شده است و خداوند زود حساب است و مراد آن است كه ثواب و عقاب خدا چون وقتش رسد فورى است و معطلى ندارد . و به دنيا و آخرت هر دو شامل است . خداوند زود پاداش نيكوكاران را مىدهد و زمان پاداش آنها نزديك است . خداوند دعاى ( نيكوكاران ) را فورى اجابت كرده و خواستهء آنها را زود برمىآورد ( قاموس قرآن - مجمع البيان ) سريع العقاب إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ الْعِقابِ وَ إِنَّهُ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ ( انعام - 165 ) اين اسم در قرآن در دو مورد ( انعام 165 - اعراف 167 ) آمده و در هر دو مورد صفت خدا قرار گرفته است ولى اوصاف دائمى او نيست ، بلكه در موارد خاصى اين وصف تجلى مىكند و تجلىگاه سرعت عقاب در مورد افرادى است كه مصلحت در تعجيل عقاب آنها است . چه بسا در افرادى كه از نظر طغيان به حد بالا برسند عقابهاى دنيوى و اخروى دامنگير آنها مىشود ( مكتب اسلام ، ش 432 ، ص 12 ) سعير ( س ) وَ كَفى بِجَهَنَّمَ سَعِيراً ( نساء - 55 ) اين كلمه شانزده بار در قرآن مجيد در مورد جهنم آخرت به كار رفته است و از نامهاى جهنم است ( قاموس قرآن ) . از درهاى دوزخ ( تفسير ابو الفتوح ، ج 8 ، ص 397 ) . طبقهاى از طبقات دوزخ ( منهج الصادقين ، ج 7 ، ص 370 ) سفينهء نوح فَأَنْجَيْناهُ وَ أَصْحابَ السَّفِينَةِ وَ جَعَلْناها آيَةً لِلْعالَمِينَ ( عنكبوت - 15 ) كشتىاى كه حضرت نوح به فرمان خدا بساخت و در هنگام ساختن هر وقت جمعى از قوم كافر او