محمد يوسف حريرى

155

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

ر رئوس آى ( ر ء س آى ) بسيارى از آيات قرآن به جمله‌هائى مانند « إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيماً حَكِيماً » ( نساء - 11 ) « وَ كانَ اللَّهُ سَمِيعاً بَصِيراً » ( نساء - 134 ) ختم شده است كه اصطلاحا « رئوس آى » ناميده مىشود . اين بخش انتهايى آيات را دانشمندان قرآن به رعايت احترام كلام اللّه سرهاى آيات ناميده‌اند . ( لطايفى از قرآن كريم - ص 62 ) رئوف مهربان . پرمهر . 1 . إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ ( بقره - 143 ) از اسماء صفات خداى تعالى ( نام‌ها و صفت‌هاى خداى رحيم ، ص 90 و 141 ) 2 . عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ ( توبه - 128 ) حضرت محمد صلوات اللّه عليه ( قاموس قرآن - كشف المطالب ، ص 17 ) رئيس المفسرين از القاب و عناوين خاص ابن عباس است به جهت معروفيتش در تفسير ( سيرى در تفسير از آغاز تا عصر تابعين - سه مقاله در تاريخ تفسير و نحو ، ص 98 ) رئيس الناسخين ( نّ س ) لقبى كه برخى به آيه سيف : قاتِلُوا الْمُشْرِكِينَ ( توبه - 5 ) دادند زيرا به اعتقاد آنها اين آيه به تنهايى بيش از 130 آيه را در 52 سوره قرآن نسخ كرده است . اما حق اين است كه نمىتوان حداكثر بيش از ده آيه را منسوخ دانست . علامه طباطبايى كم‌تر از هشت آيه و مرحوم خوئى بيش از دو سه آيه را منسوخ نمىدانند . ( بينات - ش 21 - ص 62 ) راجفه ( ج ف ) يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ ( نازعات - 6 ) قيامت است . ( كشف المطالب ص 37 ) - رادفه رادفه ( د ف ) يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ ( نازعات - 6 و 7 ) قيامت است ( كشف المطالب ص 37 ) گفتند راجفه لرزيدن زمين باشد و آنچه از پس درآيد ( يعنى رادفه ) انشقاق آسمانها است و بعضى گفتند راجفه وقايعى است كه پس از نفخهء اولى واقع شود و رادفه نفخهء ثانيه باشد ( كلم الطيب ، ص 687 ) راوى قرائت هر قارى را عده‌اى نقل مىكنند كه در