محمد يوسف حريرى
137
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
- از تمثيلات قرآنى است . اين مثل اعمال كسانى است كه به خدا كافر گشتند و دور از طريق نجات در ضلالت و گمراهى هستند . اعمال ايشان اثرى در بر ندارد و صاحب خويش را به نتيجه و سعادتى نمىرساند گويا كه عمل نيست ، به منزلهء يك ذرهء خاكستر است كه در برابر تندباد يك روز طوفانى قرار گيرد و چيزى از آن بر جاى نماند . ( تشبيهات و تمثيلات قرآن - ص 162 ) خالق ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ ( انعام - 102 ) آفريننده . آفريدگار . از اسماء خداى تعالى است ( نامها و صفتهاى خداى رحيم ، ص 91 و 138 ) خانه عنكبوت مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِياءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتاً وَ إِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ . مثل حال آنان كه غير خدا را باوليايى برگرفتند حكايت خانهاى است كه عنكبوت بنياد مىكند و اگر بدانيد سستترين ، خانه عنكبوت است . ( عنكبوت - 41 ) - از تمثيلات قرآنى است و تمثيل كسانى است كه خداى قيوم ، خالق كل شىء و قادر بر همه امور را كه تكيهگاه محكمى است براى چنگ زدن و دل بستن رها مىكنند مِنْ دُونِ اللَّهِ ( شيطان ، كفار ، بتان ، الههها ، ائمه كفار و . . . ) را برمىگزينند كه براى تكيه كردن و دل بستن بىثبات و لرزان و چون خانهء عنكبوت سست و بىدوامند . ( تشبيهات و تمثيلات قرآن - ص 118 ) خب - رموز شمارهء آيات ( 10 ) خبير إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ ( مائده 8 ) دانا . آگاه . آگاه بر نهانىها و ضماير و انديشهها . از اسماء صفات الهى و از اسماء حسنى است و چهل و پنج بار در قرآن مجيد آمده . ( قاموس قرآن - نامها و صفتهاى خداى رحيم ، ص 90 و 139 ) الخبيثات للخبيثين الْخَبِيثاتُ لِلْخَبِيثِينَ ( نور - 26 ) - در محاورهء فارسى آنگاه به كار برند كه چيز بدى نصيب آدم بدى يا آدم بدى دچار چيز بدى شود . ( بينات - ش 1 - ص 30 ) ختم امن يجيب انجام تشريفات مذهبى است كه با تكرار جملهء « أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوءَ » ( قسمتى از آيهء 62 سورهء نمل ) همراه مىباشد . خِتامُهُ مِسْكٌ ( خ م ه م ) به معنى مهر آن از مشك ( قسمتى از آيه 26 سوره مطففين ) است كه در برخى كتابها و نامهنگارىها به جهت ميمنت استشهاد مىآورند . ( بينات ش 10 - ص 75 ) ختم قرآن يعنى قرائت قرآن از آغاز تا انجام با آداب خاص خود . ( تاريخ قرآن ، ص 255 ) ختم كردن يعنى قرآن را از اول تا آخر خواندن . خردل ( خ د ) وَ إِنْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنا بِها وَ كَفى بِنا حاسِبِينَ ( انبيا - 47 ) اين كلمه دوبار در قرآن مجيد ( انبياء 47 - لقمان 16 ) به كار رفته است و در هر دو منظور نشان دادن كوچكى عمل است و غرض آن است كه عمل