( حلية القرآن ، ص 25 ) حق اليقين وَ إِنَّهُ لَحَقُّ الْيَقِينِ ( حاقه - 51 ) قرآن مجيد است ( تاريخ قرآن ، ص 31 ) حكم ( ح ) وَ كَذلِكَ أَنْزَلْناهُ حُكْماً عَرَبِيًّا ( رعد - 73 ) قرآن مجيد است ( تاريخ قرآن ، ص 31 - اعلام قرآن ) حكم الله ( ح م لّا ) وَ اللَّهُ يَحْكُمُ لا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهِ ( رعد - 41 ) - خداى تعالى حكم مىكند و در قبال حكمش حكم احدى نفوذ ندارد و در نتيجه نمىتواند از حكم او جلوگيرى كند . حكمت 1 . سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ ( نحل - 125 ) در اين‌جا قرآن حكمت ناميده شده زيرا به منزلهء سدى است در برابر فساد و امور ناپسند . قرآن حكمت است به خاطر اين‌كه براساس قانون معتبرى نازل شده كه هر شىء در جاى خود قرار گرفته باشد . يا بدين جهت كه مشتمل بر حكمت است ( الاتقان ، ج 1 ، ص 182 و 185 - مجمع البيان ) 2 . يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً ( بقره - 269 ) گفتار و كردارى بر وفق حق و حقيقت . رسيدن به حق به واسطهء علم و عقل . آنچه كه بر امر حق واقف سازد . و در اصطلاح حكمت عبارت است از شناختن حقايق اشياء ( به اندازه‌اى كه براى بشر ممكن است ) و آن بر دو قسم است : نظرى و عملى . حكمت عملى دانستن حقيقت چيزهايى است كه وجود آنها در اختيار انسان است و شناخت اموريست كه به عمل تعلق داشته باشد و به سه بخش علم اخلاق و علم تدبير منزل و علم سياست كشور تقسيم مىشود . و حكمت نظرى دانستن حقيقت چيزهايى است كه وجود آنها تحت اختيار انسان نيست و مربوط بعلوم خارج از قدرت بشرى است كه به سه قسمت الهى و طبيعى و رياضى تقسيم كرده‌اند . ( كانون حكمت قرآن ، كمره‌اى ، ص 33 - معارف و معاريف ) حكمت بالغه حِكْمَةٌ بالِغَةٌ فَما تُغْنِ النُّذُرُ ( قمر - 5 ) - قرآن مجيد است . حكمت بالغه را كلمه حقى معنا كرده‌اند كه از آن بهره‌بردارى كامل شود . آن حكمتى است كه كامل باشد و از ناحيه خودش نقصى و از جهت اثرش كمبودى نداشته باشد . ( بينات - ش 25 - ص 30 ) حكم جاهليت أَ فَحُكْمَ الْجاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ حُكْماً لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ ( مائده - 50 ) آيه در رابطه با جهل و نادانى و نكوهش پذيرش احكام جاهلى و احياى آن است با توجه با اين‌كه آنان نظام و قوانين و آدابى داشتند ولى بر مبناى حق و علم و آگاهى نبود يك نظام غلط و جاهلانه بود كه اسلام آن را محكوم مىكند و طالبان آن قوانين و نظام را نكوهش مىنمايد . ( مكتب اسلام ، ش 431 ، ص 43 ) حكيم 1 . إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ ( بقره - 32 ) دانا كامل در حكمت و خرد . از نامهاى صفات