وجود اين‌كه آنها او را نمىبينند چگونه آنان را حساب مىكند ؟ فرمود : چنان‌كه روزى آنها را ميدهد و او را نمىبينند . ( معارف و معاريف ) حسبنا اللّه ( ح ب ن لّا ) وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ ( آل عمران - 173 ) خدا ما را كفايت مىكند . و روايت صحيح از حضرت صادق عليه السّلام است كه : من در شگفتم از كسى كه در موردى خائف است چرا نمىگويد حسبنا اللّه و نعم الوكيل ( مجمع البيان ) حسبله ( ح ب ل ) گفتن ( - ) حسبى اللّه ( فرهنگ فارسى ) حسبى اللّه ( ح ى لا ) قُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ ( زمر - 38 ) خدا مرا بس است . اين جمله با معنى و الا و شيوايى كه دارد ذكر بندگان خاص خداوند است كه اميد خويش را از هركسى و هر چيزى بريده و به تمام وجود به خدا پيوسته‌اند . ( معارف و معاريف ) حسنه رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النَّارِ ( بقره - 201 ) هر نعمت خوش‌آيند و شادكننده است كه به انسان مىرسد . شامل نعمت دنيا و آخرت هر دو است . حسنه در آخرت خشنودى خدا و بهشت است و حسنه در دنيا مثل گشايش روزى و خوبى معاش و حسن خلق وزن صالحه و علم . و حسنه مفهوم وسيعى دارد كه همه اعمال نيك را در بر مىگيرد از جمله ايمان به خدا و پيامبر اسلام و ولايت ائمه ( عليهم السلام ) است كه در رأس هر كار نيك قرار دارد . ( قاموس قرآن - تفسير نمونه ، ج 15 ، ص 572 - مجمع البيان ) حسنى ( ح نا ) لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنى وَ زِيادَةٌ ( يونس - 26 ) از امام باقر عليه السّلام در تفسير اين آيه آمده كه حسنى بهشت ، و زيادت دنياست . . . ( معارف و معاريف - ) حسيب وَ كَفى بِاللَّهِ حَسِيباً ( نساء - 6 ) حسابرس . حسابگر كردار و رفتار و حالات و انديشهء مخلوقات . از اسماء افعال خداى تعالى است . ( نامها و صفت‌هاى خداى رحيم ، ص 90 و 138 ) حشر ( ح ) وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ( بقره - 203 ) 1 . به معنى جمع كردن و در اصطلاح شرع عبارت است از جمع‌آورى خداوند خلايق را در قيامت . زنده شدن انسان است در قيامت براى زندگى جاويد . آن‌كه گنهكار است معذب باشد و آن‌كه سعيد است در راحت . در قرآن مجيد آيات زيادى در خصوص حشر وارد شده است . بحث در چگونگى موجوداتى كه در قيامت جمع خواهند شد و داراى حشر و نشر خواهند بود از جمله مطالب و مباحث مهم كلامى و تفسيرى است ( معارف و معاريف - فرهنگ علم كلام - و . . . ) 2 . نام سوره‌اى است در قرآن مجيد - سورهء حشر . حصير ( ح ) وَ جَعَلْنا جَهَنَّمَ لِلْكافِرِينَ حَصِيراً ( بنى اسرائيل - 8 )