شبهات مطرح شده در ارتباط با مكّى و مدنى قرآن ، داراى دو جنبه است : يك جنبهء آنها بر مىگردد به شيوه و ساختار بيان قرآنى كه در اين دو قسم آيات و سور متفاوت است ، و جنبهء ديگر ، مربوط مىشود به مطالب و موضوعاتى كه قرآن كريم در هر يك از دو قسم مكّى و مدنى ، به آنها پرداخته است . در باب هر يك از دو قسم مكّى و مدنى نيز ، شبهه‌ها به اشكال گوناگون مطرح شده‌اند كه ما ، براى هر يك از دو قسم مكّى و مدنى ، دو طرح از آن شبهه‌ها را يادآور مىشويم : الف ) ساختار آيات قرآن مكّى ، آكنده از درشتى و خشونت و دشنام است گفته‌اند : ساختار بيان نوع [ آيات ] مكّى از قرآن ، با كليشهء درشتى و خشونت ، و حتّى دشنام از قسم مدنى قرآن متمايز است ؛ و اين مطلب دليلى است بر آن كه محمّد در مكّه - محلّ اقامت و زيست خود - تحت تأثير محيط است . زيرا ، محيط مكّه با درشتى و خشونت سرشته شده است . به همين جهت ، هنگامى كه محمّد به جامعهء مدينه ، كه در آنجا ، به هر حال ، تحت تأثير تمدّن اهل كتاب و شيوه‌هاى بيانى آنان قرار مىگيرد ، انتقال مىيابد ، آن كليشهء بخصوص از روى بيان قرآن برداشته مىشود . القا كنندگان اين شبهه ، به دنبال طرح اين مطلب ، به سوره‌ها و آياتى كه در مكّه نازل شده‌اند ، و كليشهء وعيد و تهديد و خشونت سخت در آنها مشهود است ، مانند سورهء مسد و سورهء تكاثر و سورهء فجر ، و مانند آنها استشهاد كرده‌اند . اين شبهه را مىتوان به ترتيب زير مورد گفتگو قرار داد : اوّلا ، ساختار وعيد و انذار به نوع [ آيات ] مكّى از قرآن كريم اختصاص ندارد ، به گونه‌اى كه در قرآن [ از نوع آيات ] مدنى از وعيد و انذار خبر نباشد . مكّى و مدنى هر دو مشتمل بر وعيد و انذارند . همچنين ، نوع [ آيات ] مدنى قرآن نيز چنان كه ممكن است از اين شبهه مفهوم بشود ، به ساختار ملايم و آرام و سرشار از بخشش و گذشت ، اختصاص ندارد ؛ بلكه در آيات و سوره‌هاى مكّى نيز اين گونه ويژگيها را مشاهده مىكنيم ، و شواهد قرآنى بر اين مطلب فراوان است . از جمله ، نمونه‌هاى درشتى و خشونت در آيات مدنى قرآن ، اين آيهء شريفه است : فَإِنْ