نخستين جماعت بشرى كه مخاطب قرآن قرار گرفته‌اند ، عرب بوده‌اند ، و قرآن كريم بنا داشته است كه در ميان همين جماعت ، پايگاه اسلام را براى آن حركت جهانىاش بسازد ، چنان كه پيش از اين نيز اشاره كرديم ، مقتضاى اين هدف‌گيرى ، نزول قرآن به زبان عربى بوده است . اگر اين مسئله نبود ، مىتوانستيم ( البتّه خدا داناست ) نزول قرآن به زبان ديگرى را نيز فرض كنيم ، و با اين ترتيب ، نزول قرآن به زبان عربى بيش از هر چيز ديگر ، با اين هدف انقلابى اسلام پيوند پيدا مىكند ، و گر نه ، مىتوان فرض كرد كه هدايت قرآن و مضامين آن مىتوانسته‌اند به هر زبان ديگرى نيز ارائه شوند . امّا ، از آنجا كه ضرورتهاى آن انقلابى كه قرآن تحقّق آن را در جهان بشريّت منظور داشته ، اقتضا مىكرده كه مبدأ اين حركت انقلابى جهانى شبه جزيرهء عربستان باشد ، « 1 » عربى بودن زبان قرآن نيز ضرورت ديگرى بوده است ؛ كه قرآن كريم ، خود به بعض اين عوامل - چنان كه ذيلا خواهد آمد - اشاره نموده و اين رويداد را چنين تفسير كرده است : الف ) زبان عربى عامل مؤثرى در پذيرش قرآن از سوى عربهاى آن زمان بوده است اگر قرآن به زبان ديگرى جز عربى نازل مىشد ، ممكن بود عرب زبانان پذيراى هدايت و نور قرآن نشوند ، و حجاب « من » ، و آن تعصب افراطى كه عربها در دوران جاهليّت با آن خو گرفته بودند ، مانع راهيابىشان به اسلام و قرآن گردد . آيات قرآن خود بيانگر اين مطلب‌اند : وَ لَوْ نَزَّلْناهُ عَلى بَعْضِ الْأَعْجَمِينَ . فَقَرَأَهُ عَلَيْهِمْ ما كانُوا بِهِ مُؤْمِنِينَ « 2 » . وَ لَوْ جَعَلْناهُ قُرْآناً أَعْجَمِيًّا لَقالُوا لَوْ لا فُصِّلَتْ آياتُهُ ءَ أَعْجَمِيٌّ وَ عَرَبِيٌّ ، قُلْ هُوَ لِلَّذِينَ آمَنُوا هُدىً وَ شِفاءٌ وَ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ فِي آذانِهِمْ وَقْرٌ وَ هُوَ عَلَيْهِمْ عَمًى ، أُولئِكَ يُنادَوْنَ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ « 3 » .

--> ( 1 ) در اين بحث ، ناگزيريم كه اين مطلب را بديهى و مسلّم بگيريم . اثبات مطلب بحث ديگرى مىطلبد كه در برخى گفتارهايمان دربارهء بعثت نبوى و اختصاص يافتن شبه جزيرهء عربستان و بخصوص مكّه و مدينه به اين بعثت ، به آن پرداخته‌ايم . ( 2 ) شعراء / 198 - 199 ( 3 ) فصّلت / 44