خطراتى كه امّت نوخاستهء اسلام را تهديد مىكرد ، همواره در كنار امّت مىزيست . نمايانگر اين درك و فهم پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نسبت به نياز مسلمانان و مسؤوليّت خود ، نقش عظيمى است كه پيامبر از آغاز بعثت تا لحظهء وفات ايفا مىكرد . پيامبر همواره تحت فشار و شكنجه زيست ، و اين فشار و شكنجه زاييدهء قيام او به منظور دعوت مردمان به سوى خداوند سبحان ، و كوشش در جهت دگرگون‌سازى امّت ، و متحوّل ساختن واقعيتهاى فكرى و سياسى و اجتماعى امّت بود ؛ و چنين نقشى به مهارت فراوان و درك دقيق از واقعيّات جامعه ، و برآورد آثار و نتايج ، همراه با فهم جامعى از روح بشر ، و گرايشهاى انسان به خير و شر ، نياز داشت . وانگهى ، پيامبر رهبرى جامعه و تدبير امور امّت و ادارهء شئون مختلف جامعهء نو پاى اسلامى را در دشوارترين شرايط بر عهده گرفته بود ؛ از جمله تأسيس حكومت ، قانونگذارى و تأسيس نظام در جامعه‌اى كه - جز نمودى بسيار كم رنگ - از مسايل مربوط به جوامع بشرى سازمان يافته به هيچ روى شناختى نداشت . از سوى ديگر اين جامعه به مفاهيم و افكارى پايبندى داشت كه از مفاهيم و افكارى كه اسلام آورده بود ، بسى فاصله داشت . پيامبر دست اندر كار جنگ و جهاد گرديد . حيله‌ها و نيرنگها و نفاقها و ارتدادها و بسيارى ديگر برخوردها و شرايط گوناگون را با آثار و جوانب مختلف ، آزمود . همچنين ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله شناخت دقيقى از تاريخ رسالتهاى الهى و سرانجام آنها در دست سردمداران تزوير و تحريف و بازرگانان دين داشت . چنان كه قرآن كريم به اين مطلب تصريح دارد ، و اهل كتاب را بر اين تحريف و تزوير ، سخت نكوهش و سرزنش مىكند . انسان والايى كه زندگى انسانى را اين چنين آزموده باشد ، و بار سنگين رسالت و دعوت را بر دوش كشيده باشد ، و در اعماق تاريكيها رهبرى انسانها را بر عهده گرفته باشد ، و حيرت‌زدگان ظلمات را به سرچشمه‌هاى نور و حقيقت رسانيده باشد ، به هيچ روى نمىتوانيم درك او را از خطرات احتمالى كه در صورت موكول بودن سرنوشت آن به حفظ و تكرار و اذهان رجال ، ممكن است دامنگير متن قرآن گردد ، مورد ترديد قرار دهيم . د ) امكانات تدوين و نگارش براى رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله فراهم بوده است . در آن روزگار ، اين امكانات عبارت بود از وجود اشخاصى كه توان نگارش داشته باشند ، و اهل اخلاص در