علم تفسير قرآن را پايه‌گذارى كرد . به گفتهء مؤلف ، ابن عباس در هنگام رحلت رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله ، به اختلاف روايات ، حدّاكثر 17 سال و حداقل 13 سال داشت . او همين 13 سال را ترجيح مىدهد ، زيرا وى سه سال قبل از هجرت متولد شده است . ما نيز همين ديدگاه را درست مىدانيم ، زيرا در احاديث حجة الوداع آمده است كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله ابن عباس را در رديف بچه‌هاى نابالغ ، شبانه همراه زنان از « مزدلفه » به « منى » فرستاد . در همين‌جا مناسب مىدانيم اين حقيقت را كه حتّى بر اهل اطلاع پنهان مانده است آشكار كنيم كه ابن عباس جز چند حديث از خاطرات دوران كودكى خود ، حديثى بلاواسطه از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله نقل نكرده است و با اينكه محدّثان او را جزء 7 تن مكثرين « 1 » حديث مىدانند ، أحاديث او همه باواسطه است ، منتها وى غالبا واسطه را حذف كرده است . ابن عباس حتى به زحمت مىتواند از صغار « 2 » صحابه شمرده شود ، در حالى كه محدّثان او را در رديف كبار صحابه ياد مىكنند . تحقيق در اين امر ، نادرستى بسيارى از روايات او را دربارهء مسائل سياسى و خلافت كه مستقيما از قول رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله نقل مىشود ثابت مىكند و اين خود نياز به تحقيق بسيار دارد . در هر حال ، مؤلف كتاب از قول خود ابن عباس ( ص 24 ) مراجعهء او را به صحابهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله بازگو مىكند و مىگويد : ( ص 25 ) « ابن عباس در بيش از يك مورد بيان كرد كه بيشتر علم اصحاب رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله را نزد « انصار » يافته است . مؤلف ، امتياز ابن عباس را در علم به اسباب نزول ، علم به لغات قبائل ، علم به اشعار عرب و استشهاد به شعر در تفسير لغات قرآن ، علم به آداب و رسوم عرب جاهلى ،

--> ( 1 ) - « مكثران » به كسانى گفته مىشد كه بيش از هزار حديث از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله روايت كرده‌اند و آنان هفت تن بودند از اين قرار : ابو هريره ، انس بن مالك ، عايشه ، عبد اللّه بن عمر ، ابو سعيد خدرى ، جابر بن عبد اللّه و ابن عباس . ( 2 ) - صغار صحابه در برابر كبار صحابه به جوانهاى صحابه از قبيل عبد اللّه بن عمر و جابر بن عبد اللّه گفته مىشد .