پل نويا ( مترجم : اسماعيل سعادت )

302

تفسير قرآنى و زبان عرفانى ( فارسى )

الانبياء ، 44 . موقف اليقين الحق ، 45 . موقف حنانه ، 46 . موقف أدب الحروف ، 47 . موقف أقصى كل شىء ، 48 . موقف الأمر ، 49 . موقف رفقه ، 50 . موقف حجته ، 51 . موقف حضرته ، 52 . موقف النظر الى وجهه ، 53 . موقف النفس ، 54 . موقف الضمير ، 55 . موقف المجالسة ، 56 . موقف الحزن ، 57 . موقف مجلس الغنى ، 58 . موقف أدب المجالسة ، 59 . موقف حضرته التى تمتحن فيها الاسماء و يحترق فيها العلم و العلماء ، 60 . موقف السياحة ، 61 . موقف مجلس العزيز ، 62 . موقف ما بدا و ما يبدو ، 63 . موقف الابواب ، و فيه كلمات الصبر ، 64 . موقف الوسوسة ، 65 . موقف المقامات ، 66 . موقف رؤيته الكبرى . 9 . برگ 169 ب تا 172 ب : سلسله مواقف ديگر ، مقدّم بر مواقف پيشين ، زيرا اينها در ماه رمضان سال 354 ه ق نوشته شده است . 10 . برگهاى 173 الف تا 174 الف : متن موقفى كه با كلمات « اوقفنى فى النّجاة » آغاز مىشود و در پايان آن مىخوانيم : « منتخب از جزء اول از مجموع تعليقات و زيادات كه به خط او - رحمه‌الله - نوشته شده است ، زيرا در اجزاء ديگر در ميان چيزهاى غير مواقف پراكنده بود » ( برگ 174 الف ) . اين يادداشت مىرساند كه چگونه مجموعهء نوشته‌هاى نفّرى فراهم آمده است . در آغاز نفّرى حاصل رؤيتهاى خود را در دفترهايى يادداشت مىكرد . بعضى از اين دفترها در مصر و بعضى ديگر در بصره و بعضى هم در مداين نوشته شده است . سپس اين دفترها را به صورتى تقريبا پراكنده و بدون رعايت ترتيب زمانى به كتابهايى منتقل كرده‌اند . 11 . برگهاى 174 ب تا 213 ب : سلسله مواقف و مسائل و مناجاتهايى كه بخش عمدهء آنها را آربرى در مقالهء BSOAS خود منتشر كرده است . ب . گفتگو ميان دو ذات اثر نفّرى از اين بابت جالب توجّه است كه انديشهء صوفيانه در آنها از گفتار دربارهء خود به گفتگو با خدا منتقل مىشود . در آنها ديگر عارف نيست كه از تجربهء خود سخن مىگويد ، بلكه خداست كه دائم او را در متن اين تجربه مخاطب مىسازد و خود را از اين طريق متجلّى مىكند . چنان كه گفتيم ، شوشترى اين آثار را « گفتگو ميان دو ذات » ، ميان خدا و انسان ، مىخواند ، و اين تازگى آنها را نشان مىدهد ، نه تنها نسبت به آثار عرفانى ديگر ، بلكه علاوه بر آنها نسبت به قرآن . بىگمان ، براى مسلمان ، خداست كه در قرآن سخن مىگويد ، ولى اين سخن گفتگويى با انسان نيست ، « تنزيلى » است ، پاسخى الهى است كه از آسمان نازل مىشود و به انسان ، نه به