مخاطبات است . ولى از آن پس ، نسخه‌هاى ديگرى كشف شده است كه حاكى از وسعت بيشتر اين آثار است . در حقيقت ، در سال 1952 ، از طريق مقاله‌اى به قلم احمد آتش « 102 » مىدانستيم كه در قونيّه و بورسه سه نسخهء خطى هست كه محتواى آن اندكى متفاوت با اثر چاپ شده است ؛ ولى تحليل احمد آتش موجزتر از آن بود كه تصوّرى از تفاوتها و اهميت اين كشف به دست دهد . سال بعد ، خود آربرى كه زحمت وارسى نسخه‌هاى خطّى مورد اشارهء آتش را به خود نداده بود ، در كتابخانهء چستر بيتى نسخه‌اى به خط خود نفّرى يافت و در بولتن مدرسهء مطالعات شرقى و افريقايى [ BSOAS ] « 103 » ده صفحه از متن را كه بافت آن متفاوت با از آن مواقف و مخاطبات بود چاپ كرد . بالاخره خود ما نيز ، از روى اطلاعاتى كه ف . سزگين به دست داده بود ، در استانبول ، در كتابخانهء حاجى محمود ، به شمارهء 2406 نسخهء تازه‌اى يافتيم كه بسيارمهمّ است ، زيرا شامل تمامى اثر مورد اشاره در نسخه‌هاى خطّى ديگر است . اين نسخه ، با قطع متوسّط ( 15 سطر در هر صفحه ) و به خط نسخ بسيار خوانا ، تاريخ كتابت ندارد ، ولى مركّب و كاغذ آن نشان مىدهد كه متأخّر است « 104 » . ذيلا تحليل مبسوطى كه بر قسمتهاى تازه و اهميّت آنچه از آثار نفّرى كه هنوز چاپ نشده است تكيه خواهد كرد به دست مىدهيم . 1 . برگهاى 1 الف تا 88 ب : متن مواقف ، آن گونه كه آربرى تصحيح و تلمسانى تفسير كرده‌اند . با اين همه ، بايد گفت كه فصل « مخاطبه و بشارة و ايذان الوقت » كه تلمسانى از آن بىاطّلاع بوده و آربرى آن را به آخر كتاب برده ، در اينجا نيز ، مانند بعضى نسخه‌هاى مورد استفادهء آربرى ، در وسط مواقف ، در برگهاى 39 ب تا 42 ب ، آمده است ( نگاه كنيد به : مقدّمهء آربرى ، ص 7 ) . 2 . برگهاى 88 ب و 89 الف : متنى در يازده سطر كه با كلمات « و من كلامه » آغاز مىشود . 3 . برگهاى 89 الف تا 90 الف : « باب الخواطر و احكامها » فصلى است در باب خواطر دل و احكام آن . آغاز آن چنين است : « خواطر ، از جهت حقيقت آنها ، تقليب ( تحوّلات ) دل است ، و دل يگانه محلّ آنهاست . و امّا تقليب دل بر دو قسم است : محمود و مذموم . قسم سوّمى در ميان نيست . . . و امّا دل نيز بر دو قسم است : دل علمى كه محمود و مذموم را با وعد و وعيد ( الهى ) مىشناسد ، و دل معرفتى و وجدى كه محمود و مذموم را با احكام وجد كاشف علائم ارادهء الهى مىشناسد . . . »

--> ( 102 ) . منتشرشده در Belleten ، آنكارا ، جلد 16 ، 1952 ، ص 49 تا 128 ( صفحات 74 تا 78 به نفّرى اختصاص دارد ) . ( 103 ) . جلد 15 ، 1953 ، ص 29 تا 42 ، با عنوان MoreNeffari . ( 104 ) . بنابراين نسخهء اصليى كه اين نسخه از روى آن استنساخ شده است بايد در يكى از كتابخانه‌هاى استانبول موجود باشد .