غانم قدوري الحمد ( مترجم : يعقوب جعفرى )

33

رسم المصحف ( رسم الخط مصحف ) ( فارسى )

دورهء پيش از اسلام مربوط مىشود ، با نگارشهاى سامى كه در اطراف شمال جزيره و بلاد شام شهرت داشت ، تطبيق مىكند . سوم : نظر دانشمندان معاصر دربارهء ريشهء نگارش عربى آنچه گفتيم ، به منابع قديمى ، در بيان ريشهء كتابت عربى مربوط مىشد و بسيارى از آن ، مبهم و آميخته با قصّه گوييهايى بود كه به حقايق علمى روشنى مبتنى نبود ، ولى دانشمندان معاصر ، در اين بحث ، راه ديگرى را در پيش گرفته‌اند ، البته آنها تقريبا مدتى همان نظر پيشينيان را داشتند ، تا اينكه فرصتى پيش آمد و بعضى از نقوشى كه در دورهء جاهليت نگاشته شده بود ، كشف گرديد . اين نقوش ، با يكى از شاخه‌هاى خط نبطى اخير نوشته شده است و به خطوط عربى قديم شباهت دارد و لغت آن نيز به لغت عربى نزديك است . « 1 » براى اينكه رابطهء خط عربى با خطوط سامى ديگر و موقعيت آن در ميان اين خطوط روشن شود ، بر ماست كه دربارهء تاريخ و تطور خطوط سامى ، اطلاعاتى داشته باشيم ، البته در اينجا نيازى به دانستن آراى علما دربارهء اصل حروف هجايى و خطوط سامى و چيزهايى كه در اين باره گفته شده ، « 2 » نداريم و تنها به اين مطلب اشاره مىكنيم كه خط فينيقى كه از نگارشهاى شبه جزيرهء سينا مشتق شده و تاريخ آن به سال 1850 پيش از ميلاد « 3 » باز مىگردد و نيز قديمىترين كتابت ابجدى محسوب مىشود ، اين خط در قرن نهم يا هشتم پيش از ميلاد « 4 » ، براى تدوين لغت آرامى ، به كار گرفته شده است و خط آرامى در

--> ( 1 ) طه باقر ، ص 56 و بنگريد به : اسرائيل و لفنسون ، ص 199 . ( 2 ) در اين زمينه بنگريد به : طه باقر ، ص 43 به بعد ، جواد على ، ج 1 ، ص 201 به بعد و : . 663 . P . 1973 ، 1 . - Atkinson ( B . F . C ) : Alphabet , Encyclopaedia Britannica Vol . - Diringer ( David ) : Thi Alphabet a Key to The History Of Man Kind , London , 1968 , Vol 1 ( 172 - 145 ) . PP ( 3 ) . جواد على ، ج 1 ، ص 203 . ( 4 ) . ، 1962 . . Morag ( shelomo ) : The Voca Lization Systems of Arabic Hebrew . , and Aramaic . Nether Land . 24 . Beeston , P