پژوهشگر با لغات سامى ، فوايد بسيارى در پژوهشهاى لغوى دارد ، « 1 » همان فوايد نيز در بررسى كتابت عربى ، در همين راستا موجود است . با اينكه فايده و ضرورت بررسى اين تاريخ ، روشن است ، در عين حال در بعضى جوانب موضوع ، پيچيدگيهايى وجود دارد و اين پيچيدگيها جزيى از دشواريهاى موجود در تاريخ جامعه عربى پيش از اسلام ، به طور عموم مىباشد ، « 2 » زيرا تاريخ جاهليت ضعيف ترين قسمت از تاريخ عرب است كه مورخان عرب نوشته‌اند ، « 3 » و روايات عربى ، در مورد پيدايش كتابت عربى به تنهايى قادر نيست صورت روشنى از اين موضوع را ترسيم كند . بررسيهاى مستشرقان ، در مورد نقوش نوشتارى كه آنها را در اطراف جزيره عربى پيدا كرده‌اند ، در قرار دادن روايات عربى در جهت درست خود و طرد قسمتهاى باطل آن ، سهم ويژه‌اى دارد ، به گونه‌اى كه هم اكنون مىتوان نظريه قابل قبولى درباره ظهور و پرورش كتابت عربى پيش از اسلام ، ارائه داد . « 4 » با اينكه بحثهاى مستشرقان درباره خط عربى و تاريخ آن پيش از اسلام ، در مراحل اوليه آن قرار دارد ، « 5 » در عين حال ، آنها به يك سلسله نتايج علمى دست يافته‌اند و در انتظار كشفياتى هستند كه از نقوش ، شواهد و آثار جزيره عربى به دست خواهد آمد تا شكافهاى موجود در نظريه جديد را پر كند . « 6 » اينكه گفتيم در روايات عربى ، درباره پيدايش كتابت ، نارسايىهايى وجود دارد . به معناى آن نيست كه ما تمام آنچه را كه دانشمندان و مورخان ، در اين زمينه گفته‌اند به كنارى بگذاريم ، و اگر همه استدلالهاى علمى بسيارى از آنها را رد مىكند ، در عين حال ، قسمتى

--> ( 1 ) رمضان عبد التواب ، فصول فى فقه العربيه ، چاپ اوّل ، قاهره دار احياء التراث العربى 1973 م ، ص 32 . ( 2 ) عبد الصبور شاهين ، تاريخ القرآن ، دار القلم ، 1966 م ، ص 61 . ( 3 ) جواد على ، تاريخ العرب قبل الاسلام ، بغداد ، المجمع العلمى العراقى ، 1950 م ، ج 1 ، ص 10 . در بحثهاى آينده ، به اين مصدر فقط با ذكر نام مؤلف اشاره خواهيم كرد . ( 4 ) . Abbott ( Nabia ) : The rise of the North Arabic Script and its devesopment , with a uss description of the ( 5 ) جواد على ، ج 1 ، ص 201 . ( 6 ) طاهر احمد مكى ، دراسة فى مصادر الأدب ، چاپ دوم ، دار المعارف ، 1970 م ، ج 1 ، ص 41 و بنگريد به : مصدر قبلى ، ج 7 ، ص 341 .