افتاد كه هشدار يافتند . و اين نيز تصديقى ديگر بر آن آيهء الهى است كه مىفرمايد : « وَ ما كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا » [ اسراء / 15 ] . 7 ) ديگر آنكه خداوند متعال همواره بر جهانيان بخشايش دارد ، چرا كه هيچ امتى نبوده مگر آنكه از سوى خداوند بلند مرتبه توانا رسولى براى هدايت آنان آمده است ، چنان كه مىفرمايد : « وَ لَقَدْ بَعَثْنا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا / و به راستى كه در ميان هر امتى رسولى بر انگيختم » [ نحل / 36 ] . و حتى از مبانى باور اسلامى است كه خداوند متعال در ميان تمامى ملل رسولى بر انگيخته است « 1 » ، چنان كه در قرآن كريم آمده است : « هيچ امتى نبوده مگر آنكه در ميان آنان هشدار دهنده‌اى بوده است » [ فاطر / 24 ] . و « چه بسيار پيامبران كه در ميان پيشينيان فرستاديم » [ زخرف / 6 ] . « برخى از آنان هستند كه داستانشان را با تو گفته‌ايم و برخى ديگر نيز هستند كه داستانشان را با تو نگفته‌ايم » [ غافر / 78 ] . « رسولانى كه پيش از اين داستان آنان را بر تو خوانده‌ايم و رسولانى ديگر هم هستند كه داستان آنان را با تو باز نگفته‌ايم » [ نساء / 164 ] . از اين روى محققان دربارهء شمار پيامبران اختلاف نظر دارند ، برخى شمار آنان را يكصد و بيست و چهار هزار و برخى هشتاد هزار ، برخى سه هزار و . . . دانسته‌اند « 2 » . 8 ) از حديث رسول خدا ( ص ) كه مىفرمايد خداوند متعال از آن ميان به كسى حتى كودكان نيز رحمت نياورد ، چنين بر مىآيد كه غرق شدگان از قوم نوح - و نه از سراسر زمين - بودند ، چنان كه بايد اين حديث را بر محور واژهء « قوم » مورد بازخوانى قرار داد : « فلو رحم اللّه من قوم نوح أحدا لرحم ام الصبى » . 9 ) همانان كه قائل به فراگير بودن توفان هستند « 3 » ، خود معتقدند كه فاصلهء زمانى ميان آدم و نوح ( ع ) نزديك به ده قرن بوده است كه اگر مراد از قرن - به رسم معمول - صد سال باشد ، بالغ بر يك هزاره مىشود ، امّا اگر مراد از هر قرن يك نسل از مردم باشد ، آنگاه هر نسل در زمان نوح ساليانى دراز بر جاى مىماند ( يعنى عمر انسانها زياد بود ) كه در آن صورت ميان آدم و نوح چند هزار سال فاصلهء زمانى بوده است . آنگاه برخى از آنان بر اين باورند كه در زمان نوح حتى يك وجب از زمين نبوده مگر آنكه در آنجا انسانى مىزيست . همچنين روايتى

--> ( 1 ) . محمد رشيد رضا ، تفسير المنار ، 7 / 500 . ( 2 ) . ابن كثير ، تفسير القرآن العظيم ، 2 / 422 - 428 ؛ قرطبى ، الجامع لأحكام القرآن ، ص 2014 - 2015 ؛ محمود شرقاوى ، الأنبياء فى القرآن الكريم ؛ اسرائيل / ص 288 - 289 . ( 3 ) . قرطبى ، پيشين ، ص 3259 ؛ طبرى ، پيشين ، 1 / 178 ، 190 ؛ ابن كثير ، البداية و النهاية ، 1 / 101 .