[ جلد چهارم ] فهرست مطالب پيشگفتار هفت باب اول : سيرهء نوح ( ع ) 1 بخش نخست : دعوت نوح ( ع ) 3 1 . نوح عليه السلام 3 2 . معبودان قوم نوح 5 3 . دعوت نوح ( ع ) 9 4 . ماجراى پسر نوح 16 بخش دوم : قصّه توفان در الواح و آثار كهن و تورات 23 1 . قصهء سومرى توفان 25 2 . قصّهء بابلى توفان 35 3 . قصّهء يهودى توفان به روايت تورات 44 بخش سوم : قصّهء توفان در قرآن كريم 67 6 باب دوم : سيرهء ابراهيم خليل ( ع ) در عراق 97 بخش نخست : خدايان قوم ابراهيم 99 بخش دوم : دعوت ابراهيم ( ع ) 109 1 . برخورد ابراهيم با ستاره پرستى 109 2 . برخورد ابراهيم با بت پرستى 120 بخش سوم : ابراهيم و آن پادشاه 139 بخش چهارم : راز زندگى و مرگ 149 باب سوم : سيرهء يونس ( ع ) 165 1 . قصهء يونس ( ع ) 167 2 . سفر يونان ( يونس ( ع ) ) 179 منابع عربى 183 منابع فرنگى 193 تأليفات دكتر بيومى مهران 197 7 بسم الله الرحمن الرحيم پيشگفتار به فضل و لطف خداوند ، اينك توفيق يافته‌ايم بخش چهارم از سلسله مباحث « پژوهش‌هاى تاريخى در قرآن كريم » را به خوانندگان گرامى تقديم كنيم . در اين بخش به آن دسته از رخدادهاى تاريخى خواهيم پرداخت كه در گسترهء سرزمين خوش آب و هواى عراق رخ داده و خداوند متعال نيز در قرآن كريم از آنها ياد كرده است . در فصل نخست ، با عنايت به قرآن كريم و تورات و نيز با در نظر داشتن آثار بر جاى مانده از سرزمين رافدين از سيرهء حضرت نوح ( ع ) و داستان مشهور توفان ، سخن گفته‌ايم . آنگاه فصل دوم را به بررسى احوال حضرت ابراهيم ( ع ) در عراق اختصاص داده‌ايم چرا كه به سيرهء پاك آن حضرت در شام و مصر و حجاز ، پيش از اين در قسمت‌هايى از فصول گذشته پرداخته‌ايم . فصل سوم اين بخش به سيرت حضرت يونس ( ع ) اختصاص يافته ، به پيامبرى كه از منابع چنين بر مىآيد كه به عنوان رهنما و نويد دهنده به سوى مردم نينوا - از نواحى موصل در عراق - فرستاده شده بود . از خداوند متعال خواستارم كه مجلدات چهارگانهء اين پژوهش ، سودمند افتد و آن را كه تنها براى كسب خشنودى او صورت پذيرفته ، به نيكى بپذيرد . « و ما توفيق إلّا باللّه عليه توكلت و إليه أنبيا » دكتر محمد بيومى مهران اسكندريه پانزدهم ربيع الأول 1408 / هفتم دسامبر 1987