بازگشتند و سخن يهود را كه گفت او را به اسماعيليان بفروشيم ، پذيرفتند . اما روند كار چنان كه آنان مىخواستند ، پيش نرفت و [ پيش از آنكه آنان يوسف را از چاه برآورند ] به روايت تورات ، كاروانى مديانى رسيد و يوسف را از چاه بيرون آورد و به بيست پارهء نقره به اسماعيليان فروخت و آنها نيز او را به مصر بردند . « 1 » در اين باره در قرآن چنين مىخوانيم : « كاروانى رسيد . [ كاروانيان ] آب‌آور خود را [ براى آوردن آب ] فرستادند ، و او دلو خويش را به چاه افكند . [ و چون آن را بركشيد و ناگهان و ناباورانه پسرى را در دلو ديد ، شگفت زده ] گفت : مژده ! اينك پسرى ، و كاروانيان او را چون كالايى براى خود پنهان داشتند و خدا به آنچه مىكردند آگاه بود و او را بهايى بس ارزان ، چند درهم اندك فروختند و كار او را بس كم گرفتند » . « 2 » بدين‌گونه بود كه يوسف به مصر آمد و سالار سپاه مصريان او را چون برده‌اى با بهايى بس اندك يعنى چند درهم خريد . اما اينكه آن بهاى اندك چند درهم بوده است ، برخى از مفسران آن را كمتر از چهل درهم دانسته‌اند . از اين روى كه خداوند دراهم را « معدودة » ( - شمرده شده ) گفته است و نه « موزونة » ( - كشيده شده ) و عرب‌ها را رسم بوده كه هنگام خريد و فروش ، سكه‌ها را اگر كم مىبود و به يك « اوقيه » يعنى چهل نمىرسيد ، مىشمردند و اگر از يك اوقيه بيشتر مىشد و از چهل درمىگذشت ، مىكشيدند و از همين روى در زبان عربى « معدوده » كنايه از كم و اندك نيز هست . در رواياتى از ابن عباس و ابن مسعود و ديگران آمده كه يوسف را به بيست درهم فروختند . گروهى نيز چهل درهم گفته‌اند . « 3 » بارى هرچه بوده ، فروختن يوسف به عزيز مصر پايانى بود بر نخستين پردهء زندگى تراژدىگونهء اين پيامبر بزرگوار .

--> - فرسنگى زيست‌گاه يعقوب در كنعان ، و همين درست‌تر مىنمايد . برخى نيز آن را چاه « مقدس » گفته‌اند و اين با آن كه كاروانيان يوسف را يافتند و برادران شامگاهان نزد پدر بازگشتند ، چندان نمىسازد . ( تفسير ابى سعود ، 4 / 258 ؛ تفسير نسفى ، 2 / 214 ) . ( 1 ) . سفر پيدايش ، 37 : 18 - 28 . ( 2 ) . « وَ جاءَتْ سَيَّارَةٌ فَأَرْسَلُوا وارِدَهُمْ فَأَدْلى دَلْوَهُ قالَ يا بُشْرى هذا غُلامٌ وَ أَسَرُّوهُ بِضاعَةً وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِما يَعْمَلُونَ * وَ شَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ دَراهِمَ مَعْدُودَةٍ وَ كانُوا فِيهِ مِنَ الزَّاهِدِينَ » ( سورهء يوسف ، آيات 19 - 20 ) . ( 3 ) . تفسير طبرى ، 16 / 13 - 16 ؛ تفسير قرطبى ، 9 / 155 - 157 ؛ تفسير المنار ، 2 / 281 ؛ تفسير ابن كثير ، 4 / 305 ؛ تفسير آلوسى ، 12 / 204 - 205 ؛ تفسير ابى سعود ، 4 / 261 ؛ تفسير خازن ، 3 / 271 ؛ تفسير نسفى ، 2 / 215 ؛ مؤتمر تفسير سورهء يوسف ، 1 / 421 - 427 ؛ مقدسى ، البدء و التاريخ ، 3 / 68 .