است كه اسرائيليان به گونهء امتى درآمدند ، و برعكس ديگر ملت‌ها كه زير سايهء وطن و زيستگاهشان دگرگونى و تحول و تكامل مىپذيرند ، اسرائيليان نخست به گونهء ملت و امتى پديدار شدند و سپس سرزمينى را كه از آنان نبود و در آن حقى نداشتند ، از آن خود پنداشتند و خود را مالك آن شمردند . « 1 » در اينجا اين پرسش پيش مىآيد كه اسرائيليان چرا فلسطين را به عنوان وطن خويش برگزيدند ، پرسشى كه پاسخ آن را شايد بتوان از اين زمينه‌ها بازيافت : 1 . عبرانيان به زندگى در سرزمين آباد مصر خو گرفته بودند و از اين روى ، ماندن در بيابان‌هاى خشك را برنمىتافتند و ناگزير به دنبال سرزمينى بودند كه بتوانند در آنجا زندگى آسان و آسوده‌اى بيابند و از سرگردانى در بيابان‌هاى خشك و توان‌فرساى سينا رها شوند . و از آنجا كه نمىتوانستند به سرزمين آباد مصر بازگردند ، راهى جز رفتن به كنعان نمىشناختند و نداشتند ، از سوى ديگر عبرانيان - بدون توجه به ريشهء تاريخى آنها - مىدانيم كه مردمى كوچ‌زى و بيابان‌گرد بوده‌اند ، و از آنجا كه كوچ‌هاى آنان در خاور نزديك بوده است ، ناگزير نه در دشت‌هاى آباد و گسترده ، كه در سرزمين‌هايى ميان بيابان و آبادى زندگى مىكردند ، ميان آبادترين جاىها و خشك‌ترين بيابان‌ها ، چرا كه در آن بخش شگفت جهان ، آبادى و شادابى و خشكى و ويرانى همسايهء ديوار به ديواراند و از اين روى عبرانيان هر دو گونه زندگى را آزموده بودند ، زندگى شاد آسان در آن آبادىها را و زندگى سخت و توانفرسا در آن بيابان‌ها را ، و اينك پس از سرگردانى در بيابان آرزومند زندگى در دشت‌هاى آباد بودند و خواب سرزمينى را مىديدند با چشمه‌هاى جوشان - چونان سرزمينى كه مصريان براى زندگى بازپسين در پندار خود ساخته بودند - كه آن را وطن گيرند و آنجا ماندگار شوند . « 2 » 2 . قبيله‌هاى اسرائيلى كه چندين پشت ( - نسل ) پياپى هم چنان بيابان‌گرد و كوچ‌زى بوده‌اند ، همواره اين آرزو را داشته و اين ترانه را زير لب زمزمه مىكرده‌اند كه روزى به « سرزمين موعود » « 3 » بازگردند ، سرزمينى كه پدرانشان پيش از آمدن به مصر در آن جا مىزيسته‌اند . « 4 »

--> ( 1 ) . عبد الحميد زايد ، الشرق الخالد ، قاهره ، 1966 م ، 379 . ( 2 ) . H . Frankfort and others , Before Philosophy , 1949 , p . 246 . ( 3 ) . بنگريد به : محمد بيومى مهران . « قصة ارض الميعاد بين الحقيقة و الاسطورة » ، مجله الالسطول ، شمارهء 66 ، 67 ، اسكندريه ، 1970 م . ( 4 ) . H . R . Hall , op - cit , p . 409 .