پيش‌چشم داشتن اين‌ها ، نيز پيش چشم‌داشتن رمز و نشانه‌هاى ويژه‌اى كه براى ملت‌هاى گوناگون در اين لوح آمده است . به ويژه اگر ديدگاه « ادوار نويل » را نيز دربارهء واژهء « بذره » بپذيريم ، آشكار خواهد شد كه اين لوح نشانگر بيرون رفتن اسرائيليان از مصر است . و به سخن آشكارتر اين سنگ نوشته گوياى اين خواهد بود كه مردمى بيگانه و بيابان‌زى كه اسرائيل خوانده شده‌اند ، از مصر بيرون رفته‌اند ، و در حقيقت آنچه در متن اين لوح آمده ، سندى است كه همزمان با خروج اسرائيليان از مصر نوشته شده ، و چنان كه « نويل » گفته است از آن برمىآيد كه اين رويداد در سال پنجم فرمانروايى مرنپتاح بوده است . « 1 » 2 . گزارش نامهء مرزبان ، گوياى اين است كه مرزبان در سال هشتم فرمانروايى مرنپتاح ، به بيابان‌زيان « ادوم » اجازه داده تا از قلعهء مرنپتاح بگذرند ، و چنان كه زبانزد است ، بيابان زيان ادوم نه از اسرائيليان كه از پسرعموهاى آنان بوده‌اند ، چرا كه اسرائيليان فرزندان و از تبار يعقوب‌اند كه اسرائيل لقب داشته « 2 » و ادوميان ، فرزندان و از تبار برادر همزاد او عيسو ( - عيص ) هستند كه ادوم خوانده مىشده است . و پيداست كه آنان كه از خشك سالى كنعان به مصر پناه بردند ، اسرائيليان و فرزندان يعقوب بودند و نه ادوميان و فرزندان عيسو ، گذشته از اين ، هنگام خروج اسرائيليان از مصر و سرگردانى آنها در بيابان ، ادوميان ، به گزارش تورات « 3 » در شرق اردن مىزيسته‌اند و مملكت و دولتى توانا و تمدنى پيشرفته داشته‌اند . « 4 » نيز با اسرائيليان در كينه و دشمنى بوده‌اند كه اجازهء گذر كردن از راه‌هاى خود را به آنان نداده‌اند . « 5 » افزون بر اين‌ها واژهء « به دو » ( - بيابان‌زى ) ، برابر و هم معنى است با واژهء مصرى « شاسو » كه به طور كلى نشانگر همهء قبيله‌ها و تيره‌هاى آسيايى پيرامون مصر است . و سرانجام اين كه ما دربارهء تاريخ خروج اسرائيليان از مصر ديدگاهى ويژه داريم كه با گزارش قرآن دربارهء رويداد غرق شدن فرعون به خوبى مىخواند ، رويدادى كه به هر روى در سال پنجم فرمانروايى مرنپتاح نبوده است . اين ديدگاه را ازين پس در جاى خود خواهيم آورد .

--> ( 1 ) . سليم حسن ، مصر القديمة ، 7 / 112 ؛ نيز : E . Naville , op - cit , p . 36 . ( 2 ) . دربارهء لقب « اسرائيل » بنگريد به : « محمد بيومى مهران ، اسرائيل ، 1 / 29 - 32 ، 199 - 205 . ( 3 ) . سفر اعداد ، 20 : 14 - 17 . ( 4 ) . محمد بيومى مهران ، اسرائيل ، 2 / 547 . 552 ؛ نيز : J . Finegan , op - cit , p . 152 . ( 5 ) . سفر اعداد ، 20 : 22 - 29 .