محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )
272
بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )
گفته شده ، در چهل سال ، كه ميانگين سالهاى هر نسل گرفته مىشود ، ضرب كرده و به همان 480 سال رسيده است ( 480 - 40 * 12 ) . « 1 » در اين باره فرضيهء ديگرى نيز هست گوياى اين كه 480 سال ياد شده چه بسا نشانگر روزگارانى باشد كه نخستين دستههاى يهوديان يا ديگر قبيلهها از جنوب به فلسطين آمدهاند . اين پنداره ، از يك سو كسانى را كه به فلسطين آمدند از اسرائيليانى ، كه از خاندان يوسف بودند و به پيشوايى موسى و يوشع از مصر بيرون آمدند ، جدا مىكند و از سوى ديگر آمدن آنان به فلسطين را پيشتر از آمدن ايشان مىشمارد . اگرچه گزارشهاى توراتى و قرآنى نيز اين هر دو رويداد را سرانجام با هم پيوند مىدهند . « 2 » 5 . بر پايهء اين ديدگاه ، خروج اسرائيليان از مصر در سال 1447 پيش از ميلاد بوده است ، و اگر 430 سالى را كه به گزارش تورات اسرائيليان در مصر بودهاند ، بدان بيفزاييم ، - چنان كه « هامل » و « اور » گفته بودند - زمان آمدن اسرائيليان به مصر ، سال 1877 پيش از ميلاد خواهد شد ، يعنى نزديك به 150 سال پيش از آمدن هيكسوسيان به آن سرزمين با اين كه به دلايلى كه پيشتر گفتهايم ، آمدن اسرائيليان به مصر ، نمىتواند پيش از روزگار هيكسوسيان باشد . از سوى ديگر اگر اسرائيليان در سال 1877 پيش از ميلاد به مصر آمده باشند ، آمدن آنان به روزگار سلسلهء دوازدهم و درست به روزگار « سنوسرت » سوم ( 1878 - 1843 ق . م ) بازخواهد گشت ؛ مگر اين كه آنچه در ترجمه هفتادى تورات آمده را بپذيريم كه دوران ماندگارى اسرائيليان در مصر را تا نيمهء ( - 215 ) كاهش مىدهد ، يا ديدگاه كسانى را بپذيريم كه آمدن 37 تن « ابشاى » آسيايى به مصر را در روزگار « سنوسرت » دوم ( 1897 - 1877 ق . م ) - كه تصوير آنان در مقبرهء « خنوم حوتپ » ، فرمانرواى شهر « بنى حسن » در استان مينا ديده مىشود « 3 » - با آمدن ابراهيم به سرزمين كنانه ( - مصر ) پيوند دادهاند تا چه رسد به آمدن بنى اسرائيل به پيشوايى يعقوب به آنجا . « 4 » گرچه ديدگاه معروف بر اين است كه ابراهيم در
--> ( 1 ) . . p , tic - po , nageniF . J ; F 741 , F 931 . p , 0591 , nodnoL , auhsoJ ot hpesoJ morF , ylewoR . H 120 - 121 . ( 2 ) . J . Finegan , op - cit , p . 118 . ( 3 ) . محمد بيومى مهران ، مصر ، 1 / 646 - 648 ، نيز : P . E . Newberry , Beni - Hassan I , London , 1983 , p . 15 , 28 - 31 . ( 4 ) . Vergote , Josophen Egypt , Paris , 1969 , p . 16 .