همين اندازه بدانيم شمار كودكان دختر و پسر نزديك به 45000 خواهد بود . از اين روى بسيارى از پژوهشگران اين آمار و شمارها را بىپايه دانسته‌اند ، گرچه گروهى ديگر آنها را پذيرفته و گروه سومى نيز كوشيده‌اند كه آنها را به گونه‌اى ديگر تفسير و گزارش كنند . براى نمونه « پتريك » گفته است در اين آمارها « هزار » به معنى قبيله يا عشيره يا گروه يا خيمه است و بنابر اين ، شماره‌اى چون 400 و 54 به معنى 54400 تن نيست ، به معنى 54 عشيره ، خانواده يا خيمه است كه شمار آنها روى هم به مقياس 400 تن مىرسد . سپس « پتريك » ميانگين هر خيمه و خانواده را 9 تن در نظر مىگيرد : پدر ، مادر ، پدربزرگ ، مادربزرگ ، و 3 فرزند و دو چوپان يا وابسته‌هاى ديگر . البته با تفاوت‌هايى كه ميان خيمه‌ها بوده است ، مثلا خيمه‌هاى تهىدستان بيشتر در برگيرندهء پنج تن و سه كودك بوده است اما در خيمه‌هاى سرمايه‌داران كودكان بيشترى بوده‌اند . سپس « پتريك با سنجش‌هايى از اين دست ، شمار همهء آنان را حدود 600 خيمه يا دسته و 5550 تن پيشنهاد مىكند ، و با اين تعداد بوده كه موسى مىتوانسته است ، دعواها و درگيرىهايى را كه ميان آنها پيش مىآمده ، رسيدگى و داورى كند و اوضاع را سروسامان بدهد ؛ و گرنه داورى و رسيدگى به اوضاع و احوال و درگيرىها و دعواهاى بيش از ششصد هزار تن از سوى يك كس به راستى ناشدنى است . « 1 » گذشته از اين ، به گزارش تورات هنگام كشتن پسران بنى اسرائيل ، فرعون تنها دو قابله به نام‌هاى « شفره » و « فوعه » « 2 » را در مصر - چه بسا يكى را در شهر « بىرامسس » و ديگرى را در شهر « فيتوم » ( - برآتوم ) - بر زنان بنى اسرائيل گماشته بود و رسيدگى تنها دو قابله بر زنان بنى اسرائيل ، اگر شمار همهء آنان حدود 6 هزار تن مىبود و ميانگين نوزادان آنها هفته‌اى يكى ، چيزى پذيرفتنى است . « 3 » اما اگر آمار و شمارهاى بالغ بر ششصد هزارى تورات را در نظر بگيريم ، بايد ميانگين نوزادان در هر روز 140 تن باشد و اين چيزى است كه هرگز يكى دو قابله از پس آن برنمىآيند . « 4 » گذشته از اين‌ها اگر آمار و شمارهاى آمده در تورات را بر كودكان و نخست‌زادگان آنان

--> - اليهود ، قاهره ، 1965 م ، 35 . ( 1 ) . W . M . F . Petric , EgyptandIsrael , London ، 1925 ، p . 24 - 44 . ( 2 ) . سفر خروج ، 1 : 15 . ( 3 ) . W . M . F . Petric , op - cit , p . 44 - 46 . ( 4 ) . نجيب ميخائيل ، مصر و الشرق الادنى القديم ، 3 / 388 .