محمد بيومي مهران ( مترجم : سيد محمد راستگو )

230

بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى )

3 . مكان و آغاز خروج اسرائيليان به موسى گرويدند و دور او گرد آمدند ، اما نه به عنوان يك پيامبر ، بلكه به عنوان پيشوايى ، كه شايد به دست از ستم فرعون و بردگى مصريان رها گردند . و موسى همراه با گروهى از جادوگران مصرى كه به او ايمان آورده بودند - و به گفتهء قرآن « اول المؤمنين » و نخستين گروندگان به او بودند - و نيز همراه با اسرائيليان و گروه ديگرى كه به موسى گرويده و به آنان پناهنده شده بودند ، راه خروج از مصر را پيش گرفتند ، راهى كه از شهر « بىرامسس »

--> - و روزگار « هيردوس بزرگ » ( 37 - 14 ق . م ) يا پسرش « خلاوس » ( 4 ق . م - 6 م ) - كه از سوى روميان به فرمانروايى يهوديان گزيده شده بودند - و در روزگار « حارث » چهارم ، فرمانروايى نبطيان ( 9 ق . م - 40 م ) . البته كسانى نيز ولادت او را در ميانهء سال‌هاى 6 تا 2 پيش از ميلاد گفته‌اند و كسانى نيز در سال 5 يا در اوايل سال 4 پيش از ميلاد . اما اين كه روز 25 دسامبر را روز جشن ميلاد او گرفته‌اند چيزى است كه از سدهء چهارم ميلادى به اين سوى سنت شده است و بنابر آن ، دور نيست كه ميلاد آن حضرت 25 دسامبر سال 5 پيش از ميلاد باشد ، يعنى پنج سال پيش از تاريخ پيشنهادى « يونيسيوس » : 25 دسامبر سال نخست ميلادى ، كسانى نيز تاريخ ميلاد او را سال 4 ميلادى و سال عروج او به آسمان را 27 ميلادى يا 23 مارس 29 ميلادى گفته‌اند . كسانى نيز گفته‌اند : عيسى دعوت دينى خويش را در سى سالگى ، در روزگار امپراتور « تيبريوس » ( 14 - 37 م ) آغاز كرد . ( قاموس الكتاب المقدس ، 2 / 684 ؛ ه . ج ، ويلز ، تاريخ العالم ، 273 - 416 ؛ قيليب حتىّ همان ) 1 / 311 - 312 ، 363 ؛ محمد بيومى مهران ، اسرائيل ، 1 / 359 ، 2 / 145 ؛ نيز : Josephuse , Antiquities , XIV , 8 , 5 ; xv , 6 , 4 . اما سال زاد پيامبر اسلام ( ص ) به گفتهء مورخان مسلمان در عام الفيل بوده است ، گرچه دربارهء عام الفيل چند ديدگاه گفته شده است ( 552 م ، 563 م ، 570 م ، 571 م ) . برخى نيز آن را در روزگار رويداد « ذى قار » گفته‌اند : كه آن هم به درستى دانسته‌اند . از اين روى پژوهشگران بر پايهء دو تاريخ درست هجرت آن بزرگوار در 622 ميلادى و رحلت آن عزيز در 632 ميلادى كوشيده‌اند تاريخ ولادت او را به دست آورند ، گوستاولوبون آن را در روز 27 آگوست 570 ميلادى دانسته است و كوسان دى پرسوال دو روز ديرتر يعنى 29 آگوست همان سال گفته است و محمود پاشا فلكى بر روز نهم ربيع الاول برابر با 20 آوريل 571 ميلادى دانسته است و كوسان دى پرسوال و دو روز ديرتر يعنى 29 آگوست همان سال گفته است و محمود پاشافلكى بر روز نهم ربيع الاول برابر با 20 آوريل 571 ميلادى انگشت نهاده است . سيلوستر دو ساسى نيز بر همين ديدگاه است ، تاريخى كه پيش از اين ، سهيلى ( 1114 - 1185 م ) بر آن بوده است . كم و بيش همهء گزارشگران زندگى پيامبر ( ص ) زاد روز او را دوشنبهء دومين هفتهء ربيع الاول از عام الفيل گفته و بسيارى از آنان اين تاريخ را با 53 پيش از هجرت و 571 ميلادى برابر دانسته‌اند . و اما روز وفات آن بزرگوار 12 يا 13 ربيع الاول سال 11 هجرى برابر با 7 يا 8 ژوئن 632 ميلادى بوده است ، هنگامى كه آن عزيز 63 سال قمرى كامل ، و بيش از يك ماه و نيم و بيش از 61 سال شمسى داشته است ( تاريخ طبرى ، 2 / 155 - 157 ) ؛ البداية و النهاية ، 1 / 251 - 363 ؛ سيرة ابن هشام ، 1 / 158 - 159 ؛ محمد بيومى مهران ، دراسات تاريخية من القرآن الكريم ، 1 / 388 - 410 ؛ دراسات فى تاريخ العرب القديم ، 594 - 597 ؛ محمود فلكى ، التقويم العربى قبل الاسلام ، 38 ) ؛ نيز : Cussin de Perceval , Essai sur L'Histoire des Arabes a vant L'Islamisme , I . p . 283 ؛ R . Blacher . Le Problem de Muhomet , p . 15 ; P . Lammanens , Age de Mohammad , p . 209 .