نداده ، كه در تاريخ كهن مصر پيش از روزگار « مرنپتاح » ( 1224 - 1214 ق . م ) هيچ اشاره‌اى به بنى اسرائيل نيست و از اينجاست كه پژوهشگران دربارهء تاريخ آمدن بنى اسرائيل به مصر ، چند راى و نظر دارند . كسانى گفته‌اند آمدن آنان به مصر در روزگار هيكسوسيان بوده است ، در سال‌هاى 1725 - 1575 ق . م ، و كسانى ديگر اين تاريخ را تا روزگار « آمن حوتپ » دوم در سال‌هاى 1436 - 1413 ق . م پيش آورده‌اند . الف : راى نخست هواداران اين راى مىگويند : در روزگار هيكسوسيان « 1 » بوده كه بنى اسرائيل به مصر آمده‌اند و بر گفتهء خود دليل‌هاى بسيارى مىآورند ، همچون : 1 . اين گزارش تورات كه يوسف چون نماينده و وزير فرعون بود ، بر دومين عرابهء ( - ارابه - كالسكه ) او سوار مىشد « 2 » و اين خود به گونه‌اى نشانگر روزگار هيكسوسيان است ، زيرا همين هيكسوسيان - فرمانروايان بيگانه بودند كه نخستين بار عرابه‌هاى تندرو و جنگى را به مصر آوردند . 2 . هيسكوسيان بوده‌اند كه براى نخستين بار در مصر ، در مراسم عمومى از عرابه‌هاى رسمى بهره گرفته‌اند . آن هم از دو عرابه ، نخستين براى پادشاه و دومين براى نخست‌وزير . « 3 » 3 . در روزگار فرعون‌ها كه از دوران برجسته و بشكوه تاريخ كنانه ( مصر ) است ، به هيچ روى بيابان زيان نمىتوانسته‌اند تا پايگاه وزارت فرعون پيش روند ، زيرا پيشهء ايشان چوپانى و دامدارى و پرورش اسب و الاغ و گوسفند و . . . بود و « مصريان ، چوپانان و دامداران را پليد مىشمردند » « 4 » از اين روى تنها در روزگار فرمانروايى هيكسوسيان بوده كه آسياييان بيابان زى زمينه را براى پيشرفت خود تا بالاترين پايگاه‌هاى دولتى ، فراهم مىديده‌اند - هنگام ناتوانى دولت مصر نيز اين زمينه فراهم بوده است - و از اينجاست كه برخى از كارمندان و كارداران مصرى در روزگار هيكسوسيان را مىشناسيم كه نام‌هاى سامى دارند ، « 5 » يعنى مصرى نيستند .

--> ( 1 ) . دربارهء روزگار هيكسوسيان ، بنگريد به : محمد بيومى مهران ، حركات التحرير فى مصر القديمة ( كه خود سومين جلد مجموعه‌اى است با نام دراسات فى تاريخ الشرق الادنى القديم ، دار المعارف ، قاهره ، 1976 م ، 127 - 130 ، 211 . ( 2 ) . سفر پيدايش ، 41 : 43 ( مترجم ) . ( 3 ) . W . Kelle , op - cit , p . 103 - 105 . ( 4 ) . سفر پيدايش ، 46 : 34 . ( 5 ) . W . Keller , op - cit , p . 105 - 107 .