كه محل تصرف أو باشد مايل گرداند به قبول ، تا اثر فاعل اندر أو زيادت گردد ، و روا بود كه أو را از قبول باز دارد . و كسى حكم بر امتزاج تأثيرات ستارگان تواند كرد كه واقف باشد بر تركيب اخلاق و امتزاج عناصر و تولد مركبات بر وجه طبعى از بسايط ، تا واقف شود از تأثيرات مختلفه بر حصول يك اثر از مجموع آن تأثيرات . و چون نفس حكيم حظ و حق هر امرى كه حادث شود داند كه چه باشد و طبايع مركبات و متجددات را مبادى چه بود ، قادر باشد به ترتيب قوابل بر وجهى كه واجب باشد تا امورى كه متجدد شود بر وجهى متجدد شود كه بايد . و آثار فعل و تأثير اجرام علوى اندر مركبات بر همهء مردم روشن است ، و پاره‌اى از آن كشتيبانان را و - دهقانان را ظاهر است . و به سبب آنكه صور كه اندر اين گيتى است مطيع است مر آن صور را كه اندر افلاك مرتسم است ، اصحاب طلسمات مدار اعمال خود را بر طلوع درجات بروج نهاده‌اند ، چنان كه رقعهء كژدم و مار به وقت بر آمدن عقرب و حيه نويسند . و أمثال اين بسيار بود ، و اين رساله گنجايش زياده از اين را ندارد . و اين است آنچه خواستيم كه اندر اين باب آن را ياد كنيم . يح - باب سيزدهم اندر كيفيت زيارت مشاهد و گورستان و حقيقت دعا و بيان حقيقت تأثير آن اندر نفوس و ابدان حكيم دانا أرسطو طاليس به كتب فلسفه درست كرده كه مبدأ المبادى ، براى آنكه به علم خويشتن به همهء اشيا محيط است و چيزى از علم أو غايب نيست ، همهء موجودات را از مرتبهء عدم به درجهء وجود رسانيد ، و با عنايت خويش اندر عقول تأثير كرد ، و عقول اندر نفوس آسمانى ، و نفوس آسمانى اندر اين اجرام اثر نمودند ، و بدان سبب اين آسمانها