محمود الكازروني ( قطب الدين محمود الشيرازي )

مقدمه 7

شرح حكمة الاشراق

قطب الدّين آثار فراوان وبرجسته‌اى از خود به يادگار گذاشت كه از مهمترين آنها مىتوان كتابهاى زير را نام برد : نهاية الإدراك في دراية الأفلاك در هيئت ونجوم ، شرح كلّيات قانون از ابن سينا در علم پزشكى ، درّة التّاج لغرّة الدّباج به زبان فارسي در فلسفه ، شرح حكمة الاشراق سهروردى ، براي آگاهى بيشتر از شرح أحوال وآثار وسفرها وحوادث زندگى أو مىتوان به منابع زير مراجعه كرد : مقدّمهء مرحوم سيّد محمّد مشكاة بيرجندى بر كتاب درّة التّاج ، تهران 1320 ، ونيز مقالهء ملّا قطب شيرازي ، مرحوم مجتبى مينوى در يادنامهء إيراني مينورسكى باهتمام ايرج افشار از انتشارات دانشگاه تهران 1348 ، وهمچنين مقالهء قطب الدّين شيرازي رياضىدان ومنجّم زبردست إيراني از دكتر أبو القاسم قرباني در مجلّهء راهنماى كتاب جلد يازدهم ، وبالآخرة فصلى كه دكتر جان والبريج تحت عنوان زندگى وزمان قطب الدّين در كتاب حكمة الاشراق : قطب الدّين شيرازي وسنّت اشراقي فلسفهء اسلامى نوشته كه در سال 1992 در دانشگاه هاروارد أمريكا چاپ شده است . در اين منابع مىتوان منابع مهم ديگر كه مىتواند براي شرح حال تفصيلي وبررسى آثار أو مفيد باشد بدست آورد . آنچه كه بيش از همه مهم مىنمايد شرح حالي است كه خود قطب الدّين از خود در آغاز شرح كلّيات قانون ابن سينا ياد كرده است كه خلاصهء آن چنين است : « من از خاندانى بودم كه به صناعت پزشكى مشهور بودند وآنان با دم عيسايى ودست موسايى خود به علاج مردم واصلاح مزاج آنان مىپرداختند . در آغاز جوانى ، به تحصيل اين فن وفراگيرى مجمل ومفصّل آن شايق شدم ، شب بيدارى را بر خود واجب وراحتى وخواب را بر خود حرام ساختم تا آنكه كتابهاى مختصر در پزشكى را فرا گرفتم ودرمانهاى متداول را مشاهده كردم ودر همهء مطالبى كه به پزشكى وابسته است ممارست نمودم وهمهء اين كوششها تحت ارشاد وراهنمايى پدرم امام همام ضياء الدّين مسعود بن مصلح كازرونى بود كه در اين فن به اجماع اقران ، بقراط زمان وجالينوس أوان خود بود . وقتي من در پزشكى به حدس صائب ونظر ثاقب