صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
مقدمه 75
رسالة في الحدوث ( حدوث العالم )
در آرايش متن رساله ، خواننده را در فهم هر چه نيكوتر آن يارى رسانيم . علامت « ؟ ؟ ؟ » كه در بالاى برخى از كلمات در بعضي از سطرها ديده مىشود ، نشاندهندهء شروع برگهاى نسخهها است . رمز نسخه وشمارهء برگ آن در حاشيهء سمت راست همان سطر آمده است ( مثلا : مج : 2 ) . واژه يا واژههايى كه در متن رساله داخل دو قلّاب : [ ] قرار داده شدهاند ، بيانگر آن است كه در هيچيك از نسخهها بدين صورت نيامده يا أصلا وجود نداشته است ؛ ومصحّح آن را به استنباط خود ويا با مراجعه به منابع سخنان نقل شده ، در متن گنجانيده است . البتّه در چند مورد هم - در انتهاى رساله - واژههايى چون « تمّ » ، « خطّه - قدّس سرّه - » و « . . . » را به نيابت از كاتب نسخه در ميان دو قلّاب گذاردهايم . در پانوشتها نيز ، هر آنچه را كه غير از ضبط نسخه بدلها است ، يعنى تعليقاتى كه شامل تحقيقات ، توضيحات ، منابع نقل قولها ونشانى آيات وروايات است ، با استفاده از قلمي متفاوت در ميان دو قلّاب نهادهايم ؛ تا افزودههاى مصحّح كاملا مشخّص وممتاز گردد . همچنين ، منابع سخنان نقل شدهاى را كه پس از جستجو نيافتيم ، بدين صورت در پانوشت نشان دادهايم : [ ؟ ] . در مواردى كه نسخهاى داراى كلماتي با حروف بىنقطه بود ، تنها آنهايى را در پانوشت آورديم كه به دو يا چند صورت معنادار قابل خواندن مىنمودند ؛ بويژه اگر آن صورتها در نسخههاى ديگر وجود داشت ، مانند دو واژهء « الغيبيّة » و « العينيّة » كه در برخى از نسخهها بدون نقطه - يعنى بصورت « العسه ؟ ؟ ؟ » - آمده است « 1 » . در پايان نيز فهرستهاى هشتگانهاى را آوردهايم ، كه مهمّترين آنها فهرست مفصّل اصطلاحات وتعبيرات است . اين فهرست ، با نهايت حوصله ودقّت از متن رساله
--> ( 1 ) رك : همين رساله ، ص 166 ، پ .