قلب تراكم يافته مانع صفا وجلاى قلب مىشود ، ( 3 ) منحرف بودن قلب از جهت حقيقت مطلوبه ، چنانكه قلب مطيع صالح ، اگر چه صافي است ولى حق در آن هويدا نمىشود ، زيرا أو أحيانا طالب حق نيست ، كه چه بسا در طاعات بدني ويا تهيّهء أسباب معيشت فرو مىرود وفكرش منصرف به دقايق حضرت ربوبي وحقايق حقّهء الهى نمىباشد ، ( 4 ) باورهايى كه از سالهاى كودكى از راه تقليد وحسن ظنّ در آن رسوخ ونفوذ يافته ، بگونه‌اى كه ميان أو وحقيقت مانع مىشوند واين حجابى عظيم است ، وبالآخرة ( 5 ) جهل به جهتي كه از آن علم به مطلوب حاصل مىشود ، چرا كه علوم مطلوبه فطرى نيستند ، بلكه اكتسابى وتحصيلي هستند وتنها از طريق يادآورى علومى به دست مىآيند كه متناسب با مطلوبند ، زيرا هر علم نظري را دو أصل مخصوص است ، كه بايد بطريق مخصوص با هم پيوند يابند تا علم مستفاد مطلوب حاصل آيد . مقالهء اوّل نزد خداوند رتبه‌اى اجلّ از معرفت ذات ، صفات وافعال أو نيست وعارف همان عالم ربّانى است ؛ وهر كه داناتر ، عارفتر ونزد خداوند مقرّبتر است . اين مقاله در سه فصل تنظيم يافته است . فصل اوّل : اگر كسى پيش از كامل كردن معرفت واستوار ساختن آن با عبادات شرعي ، به مجاهدت ورياضت پردازد ، گمراه وگمراه كننده است . نشستن با وى در مجلس وحضور مريدان وپيروانش قلب را مىميراند ، دين را تباه مىسازد وبه عقايد مسلمانان زيان مىرساند . پس از ذكر مقصود اصلى ، مطالبى در خور توجّه با عناوين « تنبيه وتفهيم » ، « وهم وتزييف » و « كشف وتوضيح » بيان مىشود . « تنبيه وتفيهم » هشدار مىدهد كساني كه در اين زمان خود را در مقام ارشاد و