نجم الدين علي الكاتبي

14

حكمة العين وشرحه لشمس الدين البخاري

نوشته باشند ، ونسخه‌هاى خطى آن بسيار اندك ميباشد ، وتنها يك نوبت چاپ شده است . 2 - شمس الدين محمد بن مباركشاه هروى ملقب بميرك بخارى كه از علماى نامى وحكماى اسلامى أواخر قرن هشتم هجرى بوده ( زيرا مير سيد شريف جرجانى متوفاى ( 816 ) هجرى بر شرح وى حاشية نگاشته ، وخلف ارجمندش بنام أحمد بن محمد بن مباركشاه بخارى كه پس از فوت پدر كرسي تدريس داشته ، در سال ( 862 ) وفات يافته است ) شرح حاضر را بر كتاب حكمة العين آميخته با متن نوشته ، وبمتابعت مصنف در بيشتر موارد از نظريات فخر رازي پيروى نموده ، واز أو بعنوان « امام فخر الدين » ياد كرده ، ودر مباحث بسيارى از كتاب المنصص في شرح الملحض ، والمفصل في شرح المحصل استفاده نموده ، أفكار مصنف آندو كتاب ( فخر رازي ) وشارح آنها ( كاتبى قزوينى ) را ستوده است . ميرك بخارى تمام حواشي قطب الدين شيرازي را در طي مسائل كتاب خويش آورده ، ودر بعضي مباحث بر وى انتقاداتى نموده ، وبيشتر از يكصد وپنجاه موضع نام حواشي القطبيه را ودر چند مورد نام علامه حلى ( الفاضل الشارح ) را ياد كرده است . اين شرح پيوسته مورد علاقة وتوجه مدرسين ومحصلين بوده ، وهميشه در حوزه‌هاى علمي از كتب درسى متداول بشمار ميآمد ، چنانكه نسخه‌هاى خطى آن فراوان وبيش از بيست حاشية بر آن نگاشته‌اند . اين كتاب در دو بخش ( طبيعيات ، الهيات ) با حاشية ميرسيد شريف جرجانى وحاشية مولى ميرزاجان باغنوى در قازان بسال ( 1321 و 1322 ) قمري چاپ شده است . 3 - مولى محمد بن موسى طالشى گيلانى شرحي آميخته با متن حكمة العين براي أبو المظفر سلطان يعقوب خان فرزند أمير حسن طويل متوفاى