[ مقدّمه ] هو الحكيم يكى از روشهاى متداول ومشهور در فلسفهء اسلامى ، شيوهء حكمت متعاليه است . اين شيوه كه حاوي تمام أصول وروشهاى فلسفي سابق بر خود است ؛ كشف وشهود عارفانه را با استدلال خشك ارسطويى به هم آميخته وطريقي دلپذير ومطبوع را فرا راه محقّقان گشوده است . اصطلاح حكمت متعاليه اوّلين بار توسط حجّة الحق أبو علي سينا ( 428 - 370 ) مطرح گرديد « 1 » ، وپس از آن به دست نام آوران فلسفه به صورت روش فلسفي در آمد . يكى از مبتكران وكامل كنندگان اين شيوهء فلسفي صدر الدين محمّد شيرازي مشهور به صدر المتألهين يا ملّا صدرا مىباشد . اين حكيم عارف وزاهد ، پس از تتبّع وافر در فلسفهء مشّايى واشراقي وطىّ مدارج سلوكى عارفانه به شيوه‌اى دست يا زيد كه سألها پس از أو به شيوهء فلسفهء صدرايى

--> ( 1 ) - « شرح إشارات » ج 3 ص 401 ، أبو على سينا در پى همين تفكّر در أواخر عمر تصميم به نگارش فلسفه‌اى تحت عنوان الحكمة المشرقيين گرفت كه در آن فقط به آراء خود بپردازد ، ونام كتاب را از مشرق اتّخاذ كرد كه مقابل حكمت يوناني باشد يا محل اشراقات ربّ از أفق دل . در هر صورت مقدمه‌اى منطقي بر آن نگاشت ، ولى از أصل آن تاكنون خبري به دست نيامده است . لازم به ذكر است كه قبل از اين كتاب ، وى به تحرير كتاب « الانصاف » بر همين پايه همت گماشته بود ، كه فراز ونشيب روزگار آن را در زمان خود شيخ از بين برد . ر . ك : يحيى مهدوى : « فهرست نسخه‌هاى مصنفّات ابن سينا » ، ص 80 .